Franz Ferdinand og Sophie Chotek ved avreisa frå rådhuset i Sarajevo, 5 minutt før attentatet 28.juni 1914.
"Den gode soldaten Švejk" er ein roman med eit uvanleg rikt persongalleri. I tillegg til dei mange som deltek direkte i handlinga, vert eit stort tal fiktive og reelle personar (og dyr) nemnde, enten i anekdotane til Švejk, direkte av forfattaren eller indirekte gjennom ord og uttrykk.
Denne sida inneheld ei oversikt over alle som er omtala i boka, frå Napoleón i innleinga til Kaptein Ságner i dei siste linjene av den ufullførde del fire. Lista er sortert etter når personen fyrst blir nemnd. Kapitteloverskriftene er fritt omsette til nynorsk av eigaren av denne vev-sida.
- Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av Švejk og har linkar til det relevante kapittelet
- Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google søk og Švejk online.
Merk at enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i nokre høve fornorska.
Personnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Doktor Grünstein som tek direkte del i handlinga, Heinrich Heine som historisk person, og Ferdinand Kokoška som oppdikta person, nemnd i dialogar eller anekdotar.
Den gode soldat Švejk liste over folk som er omtala i romanen (575)
Syn alle
I. Bak fronten
1. Den gode soldat Švejk grip inn i verdskrigen (30)
14. Švejk som oppassar hos løytnant Lukáš (35)
II. Ved fronten
2. Švejks anabase til Budějovice (53)
3. Švejks opplevingar i Királyhida (41)
5. Frå Bruck an der Leitha til Sokal (44)
III. Det ærerike samanbrotet
1. Gjennom Ungarn (54)
2. I Budapest (33)
3. Frå Hatvan til den galisiske grensa (33)
IV. Det ærerike samanbrotet held fram
1. Švejk i russisk fangetransport (35)
|
I. Bak fronten |
 | |
14. Švejk som oppassar hos løytnant Lukáš | |||
 | Jindřich Lukáš |  | |||
| |||||
Omtale i boka
Jindřich Lukáš (rang premierløytnant) er ein av dei viktigaste skikkelsane i romanen, og utanom Švejk den einaste som er med i alle fire delene. Han er òg den einaste offiseren som vert gjennomgåande sympatisk framstild. Han behandlar mannskapet sitt rettferdig, er ikkje redd sine overordna, men er òg framstild som ein skjørtejeger. Han var fødd i det sørlege Böhmen og gjekk ved Kadetní škola Praha saman med Ságner. I nasjonalitets-spørsmål sympatiserer han med den tsjekkiske saka, og ei av hans mest vidkjende utsagn er: Lat oss vera tsjekkarar, men ingen treng vita om det. Eg er òg tsjekkar
. Det vert antyda at innstilinga hans i nasjonalitets-spørsmål kosta han forfremjing, at han vart forbigått av kaptein Ságner som var meir av ein austerriksk klakkør.
Lukáš vert i boka omtala som enten nadporučík Lukáš eller obrlajtnant Lukáš. Švejk tiltalar han stort sett som páne obrlajtnant. Lukáš vann Švejk som oppassar i kortspel, taparen var feldkurat Katz. Dette hende i eit selskap hjå fyrstnemnde og dei spelte tjue-ein.
Lukáš er med i romanen heilt til siste scenen i den ufullførde del 4. I dei to fyrste delene av romanen er Švejk Lukáš sin offiserstenar, i del tre og fire er han Lukáš sin komapaniordonnans. Tilhøvet mellom dei er spent grunna Švejk sine stadige uhell, men innst inne er Švejk svært lojal mot Lukáš og offiseren byrjar etter kvart å lika Švejk, noko som er klårt mot slutten av romanen. Før avreisa frå Királyhida vert Lukáš utnemnd til kommandant for det 11. marsjkompani, Švejk forfremja til kompaniordonnans, og erstatta av Baloun som "putzfleck" for Lukáš.
Lukáš er òg nemnd i Dobrý voják Švejk v zajetí men spelar her ei ubetydeleg rolle. Nokre av hendingane som romanen knytar til Lukáš, vert her tilskrive Konrad Dauerling, nemleg hundetjuveriet og Kákonyi-affæren.
Bakgrunn
Rudolf Lukas
Rudolf Lukas (11.10 1886 Nagyvárad - 22.2 1938 Praha) er klårt attkjenneleg som førebilete for premierløynant Lukáš. Rudolf Lukas var Hašek sin overordna frå om lag 1. juni 1915 fram til forfattaren vart teken til fange den 24. september. Lukáš var kompanisjef både for det 4.kompani/12.marsjbataljon(1.6 - 11.6) og 11.kompani/3.feltbataljon (12.7 og utover).
Lukas valgde personleg ut Hašek som sin kompaniordonnans i begge einingane og tykkjest å ha beskytta han, til og med oppmoda han til å slutta å drikka. Godviljen var gjensidig, og dette flyt klårt over i romanen, vist i Švejk sitt forhold til premierløytnant Lukáš og forfattaren sin sympati med han. (Lukas) sin verkelege tenar var František Strašlipka, og Hašek skal ha tillagt nokre av denne sine eigenskapar til Švejk, spesielt anekdote-forteljinga.
Rudolf Lukas hadde visse eigenskapar felles med sitt fiktive motstykke: rettferdsans, behandla mannskapet sitt godt, sjølv rangen hans i hæren. Men det er òg mange skilnader: Lukáš sitt morsmål var tysk, og han var IKKJE frå det sørlege Bøhmen. Han gjekk aldri på kadettskule i Praha, og han var etter alt å døma ingen skjørtejeger.
I november 1915 vart IR91 flytta frå Dubno-området til den italienske fronten, og Lukáš var her ei tid før han vart tildelt administrative oppgåver av helseomsyn. Han drog tilbake til IR91 "Ersatzkader" i Bruck an der Leitha og vart der resten av krigen. 19. sesember 1918 gifta han seg med Anna Bauer, dottera til ein eigedomsinnehavar i byen. Bryllaupet fann stad i den katolske soknekyrkja, vitna var to offiserar frå IR91. Like etter vart regimentet forflytta til Enns for så å verta oppløyst.
Etter krigen flytta dei til Praha og Lukáš gjekk inn i den tsjekkoslovakiske hæren og vart stabskaptein ved forsvarsdepartementet, frå 1935 forfremja til major. Han tok vare på ein del materiale relatert til Hašek (som uheldigvis gjekk tapt etter at han døydde). Kona drog tilbake til Austerrike i 1945, under omstende som ikkje er klårlagde.
Kjelde: VÚA, ÖSTA, Bohumil Vlček, Jan Morávek, Wolfgang Gruber, Johanna Wallberger
Sitat
Štěstí Švejkovo nemělo dlouhého trvání. Nelítostný osud přerval přátelský poměr mezi ním a polním kurátem. Jestli polní kurát až do té události byl osobou sympatickou, to, co nyní provedl, je s to strhnout s něho sympatickou tvářnost. Polní kurát prodal Švejka nadporučíkovi Lukášovi, lépe řečeno, prohrál ho v kartách. Tak dřív prodávali na Rusi nevolníky. Přišlo to tak znenadání. Byla pěkná společnost u nadporučíka Lukáše a hrálo se „jednadvacet“. ... les meir
| Vejvoda | | |||
| |||||
Omtale i boka
Vejvoda var ein røyrleggjar frå Na Zderaze i Praha som i fylgje ein uendeleg anekdote av Švejk vann så mykje i kort at han laut søkja vern hjå politiet. Dette var før å trøysta Katz som nettopp hadde spelt bort pengane Švejk hadde lånt Katz for at sistnemnde kunne kjøpa Švejk tilbake frå Lukáš.
Sitat
Na Zderaze žil nějakej klempíř Vejvoda a ten hrával vždy mariáš jedné hospodě za ,Stoletou kavárnou’. Jednou taky, čert mu to napískal, povídá: ,A což abychom si hodili jedníka o pětníček.’ Hráli tedy pětníčkovýho jedníka a on držel bank. Všichni se ztropili a tak to rostlo do desítky. Starej Vejvoda chtěl popřát taky druhýmu něco a pořád říkal: ,Malá špatná domů.’ ... les meir
| Sancho Panza | | ||||
| ||||||
Sancho Panza var tenaren til Don Quijote i Miguel de Cervantes sin klassiske roman. Mange litteratur-forskarar påpeikar likheitstrekk mellom Panza og Švejk, men legg til at Švejk i motsetning til Sancho Panza hadde hovudrolla i sin roman.
Omtale i boka
Sancho Panza vert nemnd av forfattaren i betraktningane rundt offiserstenar-standen.
Sitat
Jisto však je, že v době feudalismu vystupovali v té úloze žoldnéři rytířů. Čím byl Sancho Pansa Dona Quijota? Divím se, že historie vojenských sluhů nebyla dosud nikým sepsána. ... les meir
Skrivst òg: Sancho Pansa Hašek
| Don Quijote | | ||||
| ||||||
Don Quijote er hovudpersonen i Miguel de Cervantes sin klassiske roman Don Quijote de la Mancha. Romanen er ein av dei største spansk-språklege gjennom tidene, ein universell klassikar og ein av dei mest oversette. Don Quijote er ein av romanane Den gode Soldat Svejk ofte vert samanlikna med.
Omtale i boka
Don Quijote vert nemnd av forfattaren i samband med Sancho Panza og offisers-tenarar.
Sitat
Instituce důstojnických sluhů je prastarého původu. Zdá se, že již Alexandr Macedonský měl svého pucfleka. Jisto však je, že v době feudalismu vystupovali v té úloze žoldnéři rytířů. Čím byl Sancho Pansa Dona Quijota? Divím se, že historie vojenských sluhů nebyla dosud nikým sepsána. ... les meir
Skrivst òg:Don Quixote en Don Quijote es Don Quichotte fr
| Hertugen av Almavira | | ||||
| ||||||
Beaumarchais og hans Figaro kan delvis ha inspirert Hašek
Hertugen av Almavira skal ha vore blandt forsvararene i ei beleiring av Toledo. Det er uvisst kva historisk hending eller litterært verk forfattaren viser til. Seinare i romanen [3.3] nemner Marek ein nesten identisk episode, men no er den kannibalske handlinga lagt til beleiringa av Madrid under Napoleons-krigane (her er Almavira og Fernando ikkje nemnde). Sjølv denne opplysninga er tvilsamt etter som beleiringa var svært kort.
Det er ikkje mogeleg å finna nokon stad i Spania som i dag heiter Almavira så truleg er det ein skrivefeil eller det dreiar seg om ein anna person.Den einaste Almavira eit nettsøk resulterer i er roller i Barberen av Sevilla av Rossini og Figaros bryllaup av Mozart. Begge desse er bygd på skodespel-trilogien om Figaro av Pierre Beaumarchais. Oversetjar av Švejk til spansk og catalansk, Monika Zgustová "rettar" Almavira til Almavida utan at dette løyser hovudspørsmålet. Dessutan heitte figuren til Beaumarchais Almaviva.
Det er likevel truleg at forfattaren har høyrt om og henta inspirasjon frå Figaro. Forholdet herre-tener stemmer, men kannibalisme-historia og opplysninga om at hertugen hadde skrive memoirar kan ikkje påvisast. Napolonskrigane kom etter Beaumarchais si tid, så det heng heller ikkje i hop kronologisk med Madrid. Hašek kan nok ha blanda saman fleire historiar eller rett og slett dikta opp nye. Eting av tenaren kan vera eit grotisk innslag på linje med Bretschneider sin død [1.6] eller soga om ein hund som åt opp ein nyfødd unge [1.3].
Ei doktoravhandling av Hamza Messari som samanliknar Švejk og Lazarillo de Tormes, ein pikaresk roman frå 1500-talet, gjev heller ikkje noko spor, sjølv om den nemner "ein viss hertug av Almavira".
Hamza Messari Elementos picarescos en la novela „Las aventuras del valeroso soldado Schwejk“ de Jaroslav Hašek.Ya que hemos citado a Garcílaso y a la ciudad de Toledo; Hašek hace un homenaje al paje de un tal Conde de Almavira que durante el cerco de la ciudad, se dejó comer por su amo y Lazarillo alabando la misma ciudad...
Kjelde: Sergey Soloukh, Hamza Messari
Omtale i boka
Hertugen av Almavira er nemnd av forfattaren avdi han skal ha ete tenaren sin Fernando utan salt under beleiringa av Toledo.
Sitat
Našli bychom tam, že vévoda z Almaviru snědl svého vojenského sluhu při obležení Toleda z hladu bez soli, o čemž vévoda sám píše ve svých pamětech, vypravuje, že jeho sluha měl maso jemné, křehké, vláčné, chutí podobající se něčemu mezi kuřecím a oslím. ... les meir
Skrivst òg:Duque de Almaviva Zgustová Vévoda z Almaviru cz Duke of Almavira en Conde de Almavira es
| Fernando | | |||
| |||||
Fernando kan ikkje identifisert så lenge det er uvisst kven Hertugen av Almavira var (om han var nokon verkeleg person i det heile). Men dersom inspirasjonen kjem frå Beaumarchais sine skodespel, kan det argumenterast for at Fernando var Figaro.
Omtale i boka
Fernando var tenaren til Hertugen av Almavira og han skal ha vorte eten av sin svoltne overordna.
Sitat
Mezi touto novou generací pucfleků nenajdou se tací obětaví tvorové, kteří by se dali sníst svými pány bez soli jako šlechetný Fernando vévody z Almaviru. ... les meir
| von Kaunitz | | |||
| |||||
Omtale i boka
von Kaunitz var ein kaptein som i likheit med Švejk hadde vorte superarbitrert grunna dårskap. Han hadde for vane å spasera rundt med ein fing i kvar nasebor. Dette er det Švejk fortel Lukáš når denne nevner Švejk sine påståtte mentale begrensingar, og peikar dermed uskuldig på at òg offiserar kan vera treskallar.
Sitat
Od regimentu nás kvůli tomu pustili dva, mě, a ještě jednoho pana hejtmana von Kaunitz. Ten s dovolením, pane nadporučíku, když šel po ulici, tak se současně pořád dloubal prstem levé ruky v levej nosní díře a druhou rukou v pravé dirce, a když šel s námi na cvičení, tak nás vždy postavil jako při defilírungu a říkal: ,Vojáci, éh, pamatujte si, éh, že je dneska středa, poněvadž zejtra bude čtvrtek, éh. ‘„ ... les meir
| Marek | | |||
| |||||
Omtale i boka
Marek var ein lærar frå ein landsby forbi Pelhřimov som flaug etter dottera til viltoppsynsmann Špera. Han tek kort del i soga når Švejk forsikrar Lukáš om at ingen ting er verre enn at folk lyg, han brukar Marek som døme på kor ille det kan gå.
NB! Denne Marek må ikkje forvekslast med den eittårsfrivillige Marek som har ei viktig rolle i handlinga frå [II.2] og utover.
Sitat
„Poslušně hlásím, pane nadporučíku, že rozumím. Není nic horšího, než když člověk lže. Jak se začne zaplítat, tak je ztracenej. V jedný vesnici za Pelhřimovem byl nějaký učitel Marek a ten chodil za dcerou hajnýho Špery, a ten mu dal vzkázat, že jestli se bude s holkou scházet v lese, že mu, když ho potká, postí do zadnice z ručnice štětiny se solí. ... les meir
| Špera | | |||
| |||||
Omtale i boka
Špera var ein viltoppsynsmann frå nær Pelhřimov, som mislikte at læraren Marek flaug etter dottera hans. Dette er i fygje ein anekdote Švejk fortel Lukáš då dei møtest fyrste gongen.
Sitat
„Poslušně hlásím, pane nadporučíku, že rozumím. Není nic horšího, než když člověk lže. Jak se začne zaplítat, tak je ztracenej. V jedný vesnici za Pelhřimovem byl nějaký učitel Marek a ten chodil za dcerou hajnýho Špery, a ten mu dal vzkázat, že jestli se bude s holkou scházet v lese, že mu, když ho potká, postí do zadnice z ručnice štětiny se solí. ... les meir
| Armin von Barheim | | |||
| |||||
Omtale i boka
Armin von Barheim var eigar av ein kennel i Bayern. Han kjem med i soga når Švejk legg ut for Lukáš om hundeoppdrett, og om at ein av og til må forfalska hundar si stamtavle, avdi hundeeigarar ikkje vil ha bastardar. Det er uvisst om von Barheim har eksistert eller er oppdikta.
Sitat
A každej hned chtěl rodokmen, tak jsem si musel dát rodokmeny natisknout a dělat z nějakýho košířskýho voříška, kerej se narodil v cihelně, nejčistokrevnějšího šlechtice z bavorskýho psince Armin von Barnheim. ... les meir
| Mehmed V Reşat | | |||
| *2.11.1844 Istanbul - †4.7.1918 Istanbul | |||||
| |||||
Der Kaiser og Sultanen i 1914
Mehmed V Reşat var sultan i det Osmanske riket frå 1909 til 1918. Han kom til makta etter det ungtyrkiske kuppet, men hadde lita verkeleg makt. Hans einaste viktige politiske handling var å lysa Jihad mot dei allierte 11. november 1914. Han var sultan nummer 35 i rekkja og døydde berre månader før riket gjekk til grunne. Regjeringstida han vart prega av store territoriale tap for Europas sjuke mann. Nord-Afrika unnateke Egypt og nesten heile Balkan gjekk tapt frå 1912 til 1913. Under 1.verdskrigen fylgde dei arabiske områda og Kypros.
Omtale i boka
Mehmed V Reşat vert indirekte nemnd når Švejk les i ei avis at sultanen har hedra keisar Wilhelm med ein krigsmedalje medan han sjølv ikkje ein gong har ein liten sylvmedalje. Mehmed vert ikkje nemnd direkte med namn.
Sitat
„Tak vida,“ řekl pro sebe Švejk, sleduje se zájmem přehled denních událostí, „sultán vyznamenal císaře Viléma válečnou medalií, a já nemá dosud ani malou stříbrnou.“ ... les meir
| Bělčický | | |||
| |||||
Omtale i boka
Bělčický var ein konditor som vert nemnd av Švejk når han nektar å sleppa Katy Wendler inn i bustaden til Lukáš. Bělčický hadde lete inn ein framand som hadde stukke av med kassa. Det kjem fram at konditoriet låg i gata der Švejk budde.
Bakgrunn
Bělčický vart svært truleg ein reell person og konditoriet hans eksisterte nokså¨sikkert. Dette gir ein viktig peikepinn om kvar Švejk budde.
Sitat
Teď zavřu byt, tak bych prosil, abyste laskavě vodešla. Mně není nic oznámenýho a žádnou cizí osobu, kterou neznám, zde nemůžu nechat v bytě. Jako jednou u nás v ulici u cukráře Bělčickýho nechali jednoho člověka a on si votevřel šatník a utek. ... les meir
| Hermann Kusmanek von Burgneustädten | | ||||
| *16.9.1860 Sibiu (Hermannstadt) - †7.8.1934 Wien | ||||||
| ||||||
Hermann Kusmanek von Burgneustädten var austerriksk infanterigeneral og øvstkommanderande i Przemyśl under dei to russiske beleiringane i 1914-1915. Han var rekna som ein av dei meir dugande austerrikske generalane og fekk i 1914 tilnamnet "Løva frå Przemyśl". Men kapitulasjonen 22.mars 1915 gjorde han omstridd og han var ikkje i aktiv teneste etter dette. Han sat i russisk krigsfangeskap fram til tidleg i 1918. Ved heimkomsten vart han stilt for retten for landssvik men frifunnen.
Sitatet Švejk brukar er frå 26.mars 1915, i samband med at Kusmanek kom til Kiev som krigsfange. Forfattaren har heilt klårt henta dette frå presseklipp, truleg i Národní politika, avisa han las mest og som dessutan hadde trykt mange av følgjetongane og historiene hans før krigen.
Národní Politika 28.3.1915
Omtale i boka
Hermann Kusmanek von Burgneustädten vert nemnd av Švejk i ein samtale om krigens gang. Kusmanek skal vera komen til Kiev vert det sagt. Samtalen føregår medan han ventar på ordre frå Lukáš om kva han skal gjera med Katy Wendler. Švejk omtalar han som General Kusmanek.
Sitat
Švejk posadil se na lavici ve vratech a vykládal, že v bitevní frontě karpatské se útoky vojska ztroskotaly, na druhé straně však že velitel Přemyšlu, generál Kusmanek, přijel do Kyjeva a že za námi zůstalo v Srbsku jedenáct opěrných bodů a že Srbové dlouho nevydrží utíkat za našimi vojáky. ... les meir
| Katy Wendler | | |||
| |||||
Omtale i boka
Katy Wendler var kona til humlegrossist Wendler og ei av damene til overløytnant Lukáš. Ho spela ei ikkje uviktig rolle i dette kapittelet i det ho kjem på uventa besøk medan løytnanten ventar Fru Micková frå Třeboň i staden. Švejk kjem på den gode idé å senda telegram til ektemannen og nemna kvar kona hans held til. Det vert fullklaff, herr Wendler kjem og hentar den unge Katy, noko som fører til ein lang og detaljert samtale om krigens gang og internasjonal humlehandel i krisetider. Før dette hender har Katy kommandert den gode soldat til å snu opp ned på bustaden til overløytnant Lukáš og hadde dessutan hygga seg med han på soverommet då ominnreiinga var fullførd. Švejk hadde fått streng ordre om å føya dame i alle hennar ynskje og utførde i så måte berre si plikt som soldat.
Sitat
Lieber Heinrich!
Mein Mann verfolgt mich.
Ich muß unbedingt bei Dir ein paar Tage gastieren.
Dein Bursch ist ein großes Mistvieh. Ich bin unglücklich.
Deine Katy
... les meir
| Fru Micková | | |||
| |||||
Omtale i boka
Fru Micková var ei dame frå Třeboň som var venta på besøk hjå Lukáš akkurat i det Katy Wendler dukka opp.
Sitat
Milý Jindřich byl určitě v ošklivé situaci. Manželka pronásledovaná manželem přijede k němu na několik dní na návštěvu, právě když má přijeti paní Micková z Třeboně, aby po tři dny opakovala to, co mu pravidelně poskytuje každého čtvrt roku, když jede do Prahy dělat nákupy. ... les meir
Skrivst òg:Mrs Micková en
| Wendler | | |||
| |||||
Omtale i boka
Wendler var ein intelligent humlegrossist, gift med Katy Wendler. Han kom på besøk til Lukáš for å henta kona som hadde rømd heimefrå. Etter fyrst å ha lytta utolmodig til Lukáš si utgreing om krigens gang, klaga han litt over Katy og enda til slutt med ei detaljert klage over den håplause stoda på den europeiske humlemarknaden no like før jul i 1914. Oppramsinga av lista over bryggeribyar er imponerande og er nok eit døme på forfattaren sitt uvanlege minne for detaljar.
Sitat
Telegram, který odeslal, byl velice úsečný, obchodní: „Nynější adresa vaší choti je...“ Následovala adresa bytu nadporučíka Lukáše. Tak se stalo, že byla paní Katy velice nepříjemně překvapena, když se vhrnul do dveří obchodník s chmelem. Vypadal velice rozšafně a starostlivě, když paní Katy, neztrácejíc v tom okamžiku rozvahy, představila oba pány: „Můj muž - pan nadporučík Lukáš.“ Na nic jiného nevzpomněla. „Račte se posadit, pane Wendler,“ vybídl přívětivě nadporučík Lukáš, vytahuje z kapsy pouzdro s cigaretami, „není libo?“ ... les meir
| Halil Bey | | |||
| *1874 Milas - †1.5 1948 Milas | |||||
| |||||
Halil Menteşe i Berlin
Halil Bey (Halil Menteşe) var i 1915 formann i den tyrkiske nasjonalforsamlinga og i mars 1915 utsending til Berlin og Wien. Hašek flettar pressemeldingar om besøket direkte inn i romanen, ord for ord. Besøket i Wien fann stad frå 28.3. 1915, dei tyrkiske dignitærane budde på Hotel Bristol. Seinare på året vart han utanriskminister, og i 1917 justisminister.
Wiener Bilder, 4. April 1915: Der Präsident der türkischen Kammer Halil Bei traf, aus Berlin kommend, am 28. März in Wien ein.
Kjelde: Hans-Peter Laqueur, Petr Novák
Omtale i boka
Halil Bey vert nemnd av Lukáš i den omstendeleg utgreiinga hans ovafor Wendler om den positive krigsstoda. Han kunne opplysa gjesten sin om at presidenten i det tyrkiske parlamentet, Hali Bey, var komen til Wien (saman med Ali Bey).
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. ... les meir
Skrivst òg:Hali bej Hašek
| Ali Bey | | ||||
| ||||||
Ali Bey (Emir Ali Paşa) var etter alt å døma son til den algirske nasjonalhelsten Abd El-Kader El Djezairi, som frå 1855 budde i Damaskus. Emir Ali Paşa var frå 1914 medlem av Underhuset i det tyrkiske parlamentet og samstundes fyrste visepresident i forsamlinga. Mot slutten av mars 1915 reiste han til Berlin for å forhaldla om britiske og franske muslimske krigsfangar om overføring av desse til det Osmanske riket, og bruken av dei i krigen mot dei allierte. Sjå Neue Freie Presse, 29. mars 1915.
Hans-Peter Laqueur: Yusuf Hikmet Bayur, Türk İnkılabı Tarihi, vol 3, part 3 (Türk Tarih Kurumu yayınları, VIII. dizi, sayı 14, Ankara 1991 [last reprint]) p. 422 states that Emir Ali Paşa, deputy chairman of the Meclis-i Mebusan, was the eldest son of Abd el-Kader. The author, historian, born 1881, was an „eye-witness“, he was in his adult life when Emir Ali was elected in 1914, and his account seems reliable enough for me to say that Emir Ali must have been the son of Abd el-Kader.
Kjelde: Petr Novák, Hans-Peter Laqueur
Omtale i boka
Ali Bey vert nemnd av Lukáš når han ovafor Wendler omtalar Tyrkias rolle i krigen. Han kunne opplysa gjesten sin om at Ali Bey og Hali Bey var komne til Wien.
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. ... les meir
Skrivst òg:Ali bej Hašek
| Otto Liman von Sanders | | |||
| *17.2.1855 Słupsk (Stolp) - †22.8.1929 München | |||||
| |||||
Otto Liman von Sanders var ein tysk general og tyrkisk marskalk, mest kjend for si rolle som rådgivar og militær leiar i Tyrkia. Særleg var von Sanders delaktig i å stoppa den britisk-franske ekspedisjonsstyrken under slaget ved Gallipoli. Han er óg vorte skulda for del-ansvar for folkemordet på armenarane i 1915.
Tidspunktet for utnemning som Lukáš nemner stemmer ikkje med historiske fakta (sjå under). Truleg brukte Hašek skrevne kjelder (krigskalenderar og aviser) frå 1915 då han sette saman denne delen av handlinga, men "flytta" hendingane til seint i 1914. Liknande tidsforskyvingar førekjem òg andre stader i romanen. Sjå Siedliska.
Hans-Peter Laqueur: when explaining the war situation to Mr. Wendler (December 20th, 1914), Lukasch mentions that Fieldmarshall Liman von Sanders has been made commander in chief of the Turkish Army at the Dardanelles: Otto Liman von Sanders was a Prussian General, and Ottoman Marshall, he was made CiC of the Ottoman 5th army (Dardanelles) March 24th, 1915 (cf. Liman von Sanders, Fünf Jahre Türkei, Berlin 1920, p. 77).
Omtale i boka
Otto Liman von Sanders har i fylgje Lukáš vorte utmennd til øvstkommanderande for den tyrkiske hæren ved Dardanellene. Dette var i samatalen med Wendler om krigsstoda. Lukáš kan òg opplysa om at von Sanders hadde rang som marskalk.
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. Vrchním velitelem turecké armády dardanelské jmenován maršálek Liman šl. Sanders. Goltz paša přijel z Cařihradu do Berlína a naším císařem byli vyznamenáni Enver paša, viceadmirál Usedom paša a generál Dževad paša. Poměrně hodně vyznamenání za tak krátkou dobu.“ ... les meir
Skrivst òg:Liman šl. Sanders cz
| Colmar von der Goltz | | |||
| *12.8.1843 Labiau (Adlig Biekenfeld) - †19.4.1916 Bagdad | |||||
| |||||
Colmar von der Goltz var ein tysk general, militærhistorikar og forfattar. Han sto for reorganiseringa av den tyrkiske hæren på slutten av 1800-talet og hadde og ei rolle som rådgjevar for Tyrkia under 1.verdskrigen. Han var óg kjend som Goltz pasja som er namnet Lukáš brukar i samtalen med Wendler. Goltz prøvde fåfengt å stoppa det tyrkiske folkemordet på armenarane. Reisa som Lukáš viser til fann faktisk stad: Goltz kom fram til Berlin frå Konstantinopel 29.mars 1915.
Goltz died in Baghdad 1916 of typhus and was buried there immediately, as the transport of a body died from an infectuous disease was prohibited. After a couple of months(?, still in 1916) a solution was found and his coffin was transferred to Istanbul and re-buried in the German military cemetery at Tarabya, in the grounds of the German Embassy's summer residence. In 1918 the Kaiser visited the grave there. It had been planned to move the coffin to Germany after the war, but this did not happen and his grave is still there.
Kjelde: Hans-Peter Laqueur.
Omtale i boka
Colmar von der Goltz har i fylgje Lukáš kome til Berlin frå Konstantinopel. Dette beroligar han i alle fall Wendler med.
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. Vrchním velitelem turecké armády dardanelské jmenován maršálek Liman šl. Sanders. Goltz paša přijel z Cařihradu do Berlína a naším císařem byli vyznamenáni Enver paša, viceadmirál Usedom paša a generál Dževad paša. Poměrně hodně vyznamenání za tak krátkou dobu.“ ... les meir
Skrivst òg:Goltz paša Hašek
| Enver Paşa | | ||||
| *22.11.1881 Istanbul - †4.8.1922 Baldusjan (Tadjikistan) | ||||||
| ||||||
Enver Paşa (İsmail Enver) var ein tyrkisk politikar og general. Han var krigsminister under 1.verdenskrig, og av mange rekna som ein de facto diktator. Nokon stor militær leiar var han ikkje, krigføringa mot Russland var ei katastrofe. Han vert rekna som den hovudansvarlege for massedrapa på armenarane i 1915, han skulda dei for å vera femtekolonnistar. Ved krigslutt flykta han til Tyskland og seinare til Tadsjikistan der han fall i kampen mot den Raude Arme.
Omtale i boka
Enver Paşa vert, saman med andre tyrkarar, ramsa opp av Lukáš når han fortel Wendler om kor god den tyrkiske krigsinnsatsen er. Enver Pasja har vorte dekorert av keisaren.
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. Vrchním velitelem turecké armády dardanelské jmenován maršálek Liman šl. Sanders. Goltz paša přijel z Cařihradu do Berlína a naším císařem byli vyznamenáni Enver paša, viceadmirál Usedom paša a generál Dževad paša. Poměrně hodně vyznamenání za tak krátkou dobu.“ ... les meir
Skrivst òg:Enver Paša cz Enver Pascha de Enver Paşa tr
| Guido von Usedom | | ||||
| *2.10.1854 Sinjavino (Quanditten) - †24.2.1925 Schwerin | ||||||
| ||||||
Guido von Usedom var ein tysk vise-admiral som leia dei tyrkiske styrkane i slaget ved Dardanellene og fekk ein stor del av æra for at dei allierte invasjonsstyrkane vart slegne tilbake. Han vart faktisk dekorert av Franz Joseph I, sjå presseklippet under.
Národní Politika 1.4.1915
Omtale i boka
Guido von Usedom vert nemnd når Lukáš prøver å overtyda Wendler om den krigs-stoda. Han kan opplysa om at vise-admiral Usedom Pasja var vorte dekorert av keisaren vår.
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. Vrchním velitelem turecké armády dardanelské jmenován maršálek Liman šl. Sanders. Goltz paša přijel z Cařihradu do Berlína a naším císařem byli vyznamenáni Enver paša, viceadmirál Usedom paša a generál Dževad paša. Poměrně hodně vyznamenání za tak krátkou dobu.“ ... les meir
Skrivst òg:Usedom paša Hašek
| Cevat Paşa | | |||
| *14.9 1870 Istanbul - †13.3 1938 Istanbul | |||||
| |||||
Cevat Paşa (Cevat Çobanlı) var ein tyrkisk general som utmerka seg under slaget ved Dardanellene 18. mars 1915. Etter dette VART han dekorert av den Austerrikske keisaren.
Kjelde: Hans-Peter Laqueur
Omtale i boka
Cevat Paşa var i fylgje Lukáš ein tyrkisk general som hadde vorte dekorert av vår keisar.
Sitat
„Turci se drží dobře,“ odpověděl nadporučík, uváděje ho opět ke stolu, „předseda turecké sněmovny Hali bej a Ali bej přijeli do Vídně. Vrchním velitelem turecké armády dardanelské jmenován maršálek Liman šl. Sanders. Goltz paša přijel z Cařihradu do Berlína a naším císařem byli vyznamenáni Enver paša, viceadmirál Usedom paša a generál Dževad paša. Poměrně hodně vyznamenání za tak krátkou dobu.“ ... les meir
Skrivst òg:Dzevad pasha en Dževad paša cz Dschewad pascha de
| Grev San Giuliano | | ||||
| *10.12.1852 Catania - †16.10.1914 Roma | ||||||
| ||||||
Grev San Giuliano var ein italiensk politikar og utanriksminister då krigen braut ut. Han var tilhengar av nøytralitet men var død då Italia kom med i krigen på Ententen si side, 23.mai 1915. Hans eigentlege namn var Antonino Paternò Castello.
Omtale i boka
Grev San Giuliano vert nemnd av Wendler som tydelegvis ikkje visste at San Giuliano døydde tidlegare på året. Wendler er forarga over at Italia som alliert med Sentralmaktene enno er nøytralt og han lurer på om San Giuliano søv. Samtalen med Lukáš fann stad like før jul i 1914.
Sitat
Chmel mně ve skladištích hnije, uzávěrky domácí jsou slabé, export rovná se nule, a Italie zachovává neutralitu. Proč Italie obnovovala ještě v roce 1912 s námi trojspolek? Kde je italský ministr zahraničních záležitostí markýz di San Giuliano? Co dělá ten pán? Spí nebo co? Víte, jaký jsem měl do vojny roční obrat a jaký mám dnes? ... les meir
Skrivst òg:Markýz di San Giuliano cz Count San Giuliano en Marchese di San Giuliano it
| Blahník | | |||
| |||||
Omtale i boka
Blahník var hundehandlar og Švejk sin medsamansvorne i forsøket å skaffa Lukáš ein hund, han stod fysisk for tjuveriet av stall-pinscheren Fox i [I.15]. Den tvilsame dåden vart planlagd i ei lita kneip ved Zamecké schody i Malá Strana.
Bakgrunn
Blahník har nok ein modell frå det verkelege liv, og etter soga å døma arbeidde han ved kennelen til Svět Zvířat på Klamovka.
Sitat
„Je to opravdu stájový pinč? Můj obrlajtnant jinýho nechce.“ „Fešák stájovej pinč. Pepř a sůl, dovopravdy čistokrevnej, jako že ty jseš Švejk a já Blahník. Mně jde vo to, co žere, to mu dám a přivedu ti ho.“ ... les meir
| Puntík | | |||
| |||||
Omtale i boka
Puntík var ein svart spisshund frå Klamovka, nemnd i dialogen mellom Švejk og Blahník då dei planla hundetjuveriet. Puntík betyr 'Flekk'.
Sitat
Tak jsem musel koupit kotletu. Dal jsem mu ji očichat a běžím, pes za mnou. Paní křičela: ,Puntíku, Puntíku,’ ale kdepak milej Puntík. Za kotletou běžel až za roh, tam jsem mu dal řetízek na krk a druhej den už byl v psinci nad Klamovkou. ... les meir
| Fox | | |||
| |||||
Omtale i boka
Fox var stallpinscheren som vart stolen av Blahník og Švejk for å bli gjeven til Lukáš. Han vart omdøypt til Max då han fekk ny eigar og ny imponerande stamtavle. Fox vert fyrst nemnd når Švejk innsmigrande spør ut tenestejenta som går tur med huden om kva matvanar dyret har.
Bakgrunn
Fox og hundehistoriene har som det meste i Švejk heilt klåre koblingar til forfattaren sit eige liv og erfaringar. Jaroslav Hašek dreiv ei kort stund i 1910-11 sitt eige "kynologiske institutt" ved Víla Svět Zvírat på Klamovka. Akkurat som Švejk forfalska han stamtavler.
Sitat
„Náš Fox si strašně vybírá, jeden čas nechtěl vůbec jíst maso, až teď opět.“ „A co žere nejradši?“„Játra, vařená játra.“ ... les meir
| Pejchar | | |||
| |||||
Omtale i boka
Pejchar var ein slaktar frå Protivín, omtala når Švejk innsmigrar seg hjå tenestejenta som luftar hunden som snart skal bli stolen. Švejk kan opplysa om at han er bror til Pejchar.
Sitat
„Tak jsme nedaleko od sebe,“ odpověděl Švejk, „já jsem z Protivína.“ Tato znalost místopisu českého jihu, nabytá kdysi při manévrech v tom kraji, naplnila srdce dívky krajanským teplem. „Tak znáte v Protivíně na náměstí řezníka Pejchara?“ ... les meir
| Jareš | | |||
| |||||
Omtale i boka
Jareš vert omtala når Švejk laug på seg at han var son til ein Jareš i Ražice, då han snakka med tenestejenta til Friedrich Kraus von Zillergut.
Bakgrunn
Jareš (Antonín) var bestefar til forfattaren. Sjå Jareš.
Sitat
„Toho tam mají u nás všichni rádi,“ řekl Švejk, „von je moc hodnej, úslužnej, má dobrý maso a dává dobrou váhu.“ „Nejste vy Jarešův?“ otázala se dívka, začínajíc sympatisovat s neznámým vojáčkem. „Jsem.“ „A kterýho Jareše, toho z Krče u Protivína, nebo z Ražic?“ „Z Ražic.“ ... les meir
| Vydra | | |||
| |||||
Omtale i boka
Vydra var ein fabrikkeigar som hadde vorte fråstolen ein St.Bernhards-hund, noko som kom fram i samtalen mellom Blahník og Švejk i samband med hundetjuveriet.
Sitat
„Pohostím ho hovězíma,“ rozhodl se Blahník, „na ty jsem už dostal bernardýna továrníka Vydry, náramně věrný zvíře. Zejtra ti psa přivedu v pořádku.“ ... les meir
| Fuchs | | |||
| |||||
Omtale i boka
Fuchs eigde ein papirhandel der Blahník kjøpte eit blankt stamtavle-formular som Švejk kunne fylla ut.
Sitat
Pak jsem ho, když se nažral, uvázal na řetízek a táh jsem ho přes Václavské náměstí na Vinohrady, až do Vršovic. Po cestě mně vyváděl pravé divy. Když jsem přecházel elektriku, lehl si a nechtěl se hnout. Snad se chtěl dát přeject. Přines jsem s sebou taky čistý rodokmen, kterej jsem koupil u papírníka Fuchse. Ty umíš padělat rodokmeny, Švejku. ... les meir
| von Bülow | | |||
| |||||
Omtale i boka
von Bülow var namnet på ein kennel i Leipzig (og sikkert eigaren av den) der Max ifylgje stamtavla skulle koma frå. Det er uvisst om denne har eksistert eller er oppdikta.
Sitat
„To musí bejt tvou rukou napsaný. Napiš, že pochází z Lipska, z psince von Bülow. Otec Arnheim von Kahlsberg, matka Emma von Trautensdorf, po otci Siegfried von Busenthal. Otec obdržel první cenu na berlínský výstavě stájových pinčů v roce 1912. Matka vyznamenána zlatou medalií norimberskýho spolku pro chov ušlechtilých psů. Jak myslíš, že je starej?“ ... les meir
| Arnheim von Kahlsberg | | |||
| |||||
Omtale i boka
Arnheim von Kahlsberg var ein hund; den fiktive faren til Max med fyrste-premie frå stallpinscher-utstillinga i Berlin i 1912.
Sitat
„To musí bejt tvou rukou napsaný. Napiš, že pochází z Lipska, z psince von Bülow. Otec Arnheim von Kahlsberg, matka Emma von Trautensdorf, po otci Siegfried von Busenthal. Otec obdržel první cenu na berlínský výstavě stájových pinčů v roce 1912. Matka vyznamenána zlatou medalií norimberskýho spolku pro chov ušlechtilých psů. Jak myslíš, že je starej?“ ... les meir
| Emma von Trautensdorf | | |||
| |||||
Omtale i boka
Emma von Trautensdorf var ein hund; den den fiktive mora til Max og hadde gullmedalje frå Nürnberg-selskapet for oppdrett av reinrasa hundar.
Sitat
„To musí bejt tvou rukou napsaný. Napiš, že pochází z Lipska, z psince von Bülow. Otec Arnheim von Kahlsberg, matka Emma von Trautensdorf, po otci Siegfried von Busenthal. Otec obdržel první cenu na berlínský výstavě stájových pinčů v roce 1912. Matka vyznamenána zlatou medalií norimberskýho spolku pro chov ušlechtilých psů. Jak myslíš, že je starej?“ ... les meir
| Siegfried von Busenthal | | |||
| |||||
Omtale i boka
Siegfried von Busenthal var ein hund; den den fiktive morfaren til Max, ein pinsjer.
Sitat
„To musí bejt tvou rukou napsaný. Napiš, že pochází z Lipska, z psince von Bülow. Otec Arnheim von Kahlsberg, matka Emma von Trautensdorf, po otci Siegfried von Busenthal. Otec obdržel první cenu na berlínský výstavě stájových pinčů v roce 1912. Matka vyznamenána zlatou medalií norimberskýho spolku pro chov ušlechtilých psů. Jak myslíš, že je starej?“ ... les meir
|
|
I. Bak fronten |
| |
14. Švejk som oppassar hos løytnant Lukáš | |||
| © 2012 Jomar Hønsi | Sist oppdatert: 20/5-2013 | treff sidan 5/11-2009. | Statistikk |
|
