Hovudpersonen

Den gode soldat Švejk

Hovudpersonen Change languageChange language
Change languageChange language

Personar

Romanen på nettŠvejk museumŠvejk CentralReisedagbokBlogFacebookKontakt

Franz Ferdinand og Sophie ved avreisa frå rådhuset i Sarajevo, 5 minutt før attentatet 28.juni 1914.

Den gode soldaten Švejk er ein roman med eit uvanleg rikt persongalleri. I tillegg til dei mange som deltek direkte i handlinga, vert eit stort tal fiktive og reelle personar (og dyr) nemnde, enten i anekdotane til Švejk, direkte av forfattaren eller indirekte gjennom ord og uttrykk.

Denne sida inneheld ei oversikt over alle som er omtala i boka, frå Napoléon i innleinga til kaptein Ságner i dei siste linjene av den ufullførde del fire. Lista er sortert etter når personen fyrst blir nemnd. Kapitteloverskriftene er fritt omsette til nynorsk av utgjevarane av denne vev-sida. I januar 2014 manglar enno 20 omtalar.

  • Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av romanen og har linkar til det relevante kapittelet
  • Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google søk og Švejk online.

Enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i nokre høve fornorska.

Personnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Doktor Grünstein som tek direkte del i handlinga, Heinrich Heine som historisk person, og Ferdinand Kokoška som oppdikta person, nemnd i dialogar eller anekdotar. Merk at ei rekkje tilsynelatande fiktive personar faktisk har klårt gjenkjennelege førebilete frå det verkelege liv. Sjå m.a. Lukáš og Wenzl.

>> Den gode soldat Švejk liste over folk som er omtala i romanen (585) Syn alle
>> I. Bak fronten
>> II. Ved fronten
>> III. Det ærerike samanbrotet
Index Back Forward II. Ved fronten Hovudpersonen

1. Švejk sine uhell på toget

Nechlebaen flag
Google søk

Nechleba frå Nekázanka ulice i Praha vert nemnd av Švejk når denne forklarar Lukáš at han alltid prøver å gjera godt men stort sett mislukkast. Slik hadde Nechleba det òg.

Sitat
[2.1] „Poslušně hlásím, že jsem to, pane obrlajtnant, pozoroval. Já má, jak se říká, vyvinutej pozorovací talent, když už je pozdě a něco se stane nepříjemnýho. Já mám takovou smůlu jako nějakej Nechleba z Nekázanky, který tam chodil do hospody ,V čubčím háji’.
Purkrábeken flag
Google søk
pulkrabek_slavia.png

Chytilův adresář 1912

pulkrabek1907.jpg

Oppslag i adressboka frå 1907

Purkrábek er innom soga då Švejk feilaktig tek passasjeren ovafor han som Purkrábek frå Banka Slavia.

Bakgrunn

Purkrábek Purkrábek viser svært truleg til Rudolf Pulkrábek, ein tsjekkisk bankmann og industrimann fødd i Frydland 28.august 1864. Han overtok teglsteinsverket (cihelna) i Vokovice etter at faren døydde i 1882. I 1912 står han oppførd som styremedlem i Banka Slavia, men var betre kjend som direktør i Hypoteční Banka der han i 1914 alt hadde vore i 25 år. Jaroslav Hašek kjende han sannsynlegvis frå den korte tida si som tilsett i Banka Slavia i 1902-1903.

Linkar

Sitat
[2.1] „Dovolte, vašnosti, neráčíte být pan Purkrábek, zástupce banky Slavie?“ Když holohlavý pán neodpovídal, řekl Švejk nadporučíkovi: „Poslušně hlásím, pane obrlajtnant, že jsem jednou četl v novinách, že normální člověk má mít na hlavě průměrně šedesát až sedumdesát tisíc vlasů a že černý vlasy bývají řidčí, jak je vidět z mnoha případů.“
Generalmajor von Schwarzburgen flag
Google søk
schwertburg1.png

Prager Tagblatt, 14.5.1914

schwertburg.png

Jihočeské Listy, 2.6.1915

pitlik.png

Jihočeské Listy, 17.3.1915

pitlik1.png

Österreichische Illustrierte Zeitung, 17.5.1914

von Schwarzburg er innom soga då Švejk feilaktig tek passasjeren ovafor han som Purkrábek frå Slavia-banken. I staden var det generalmajor von Schwarzburg, ein frykta armé-inspektør på veg for å ovverraska garnisonen i Budějovice. Episoden var sjølvsagt svært så ubehageleg for overløytnant Lukáš.

Bakgrunn

Ingen generalmajor von Schwarzburg er å finna i militære dokument men hærinspektørar fanst sjølvsagt. Desse var for det det meste offiserar av høg rang og eldre herremenn. Ansvarleg for garnisonen i Budějovice was K.u.k. Militärkommando Prag (sjå Korpskommando) og hærinspektørane var stasjonerte her. Minst to offiserar av høgare rang inspiserte Budějovice i løpet av tida Jaroslav Hašek tenestegjorde der (17. februar til 1. juni 1915). Begge hadde rangen Feldmarcshallleutnant og tenestegjorde hjå armekorpset i Praha.

Schwerdtner von Schwertburg

Den mest innlysande inspirasjonskjelda for den skalla eldre herremanne på toget er Simon Ritter Schwerdtner von Schwertburg (1854-1925). Adels-suffikset von Schwertburg lyder nokså likt von Schwarzburg og er innafor forfattaren sin margin for stavefeil.

Schwerdtner var på den aktuelle tida fungerande øvstkommanderande for Prahagarnisonen. Han hadde vorte overførd hit frå Olomouc i mai 1914. Rangen hans var Feldmarschalleutnant og han vart forfremja frå generalmajor den 1. mai 1912. I Olomouc tenestegjorde han som kommandant for 5. Infanteriedivision frå 2. mai 1912.

Han var på inspeksjonsreise til Budějovice minst to gonger medan Hašek gjorde teneste der. Datoane han kom på var 13. april og 31. mai 1915. Dermed var han nokså sikkert til stades dagen då IR91 Ersatzbattailon vart overførde til Királyhida (1. juni). At Jaroslav Hašek visste om Schwerdtner og rolla hans er uunngåeleg og ein må gå ut frå at han var til stades ved ein inspeksjon eller to.

Offiseren var kjend som ein tysk sjåvinist som mislikte tsjekkarar. Han var drivkrafta bak avrettinga av Kudrna og var personleg til stades på Motolské cvičiště då soldatene frå IR102 vart skoten. Schwerdtner hevda det var naudsynt å statuera eit eksempel for å avskrekka illojale element. Han var ållment kjend for si uforsonlege linje i nasjonalitets-spørsmål og var pådrivar for arrestasjonane av Kramář og Scheiner i 1915. I Olomouc i 1913 var han dessutan pådrivar for standrett og rask avretting av korporalen Jan Bagacz som hadde skota overløytnant Rudolf Schramek på ein manøver.

Pitlik von Rudan und Poria

Den andre inspektøren av høg rang med base i Praha var Andreas Pitlik von Rudan und Poria (1856-1937) (tsj. Ondřej Pytlík) som påvislege inspiserte garnisonen i Budějovice i januar, mars og juni 1915. Avisene hadde smånotisar om inspeksjonane og det kjem fram at han budde Hotel Grand (som låg rett ovafor jernbanestasjonen).

Han var fødd i Plzeň og start karriera i sitt heimlege IR35. Opp gjennom åra tenestegjorde han i mange einingar, mellom dei IR53 i Zagreb der han vart forfremja til major i 1898. På denne tida vart dessutan den 42 år gamle offisereren utnemnd til Flügeladjutant for hans Keisarlege og Kongelege Majestet. I desmber 1899 var han alt vorten Oberstleutnant. I 1906 var range hans Oberst og same året vart han overførd til IR56 som regimentskommandant. I 1908 vart han adle med adelssuffikset von Rudan und Poria.

Ved krigsutbrotet i 1914 var Pitlik øvstkommandrande for 24. infanteridivisjon i Przemyśl. Han hadde vorte forfremja frå Generalmajor til Feldmarschalleutnant 1. mai 1914 men alt om hausten bad han om (og vart innvilga) 6 månaders permisjon av helsemessige årsaker. Etter eit opphald på kurbad gjekk han tilbake i teneste men no ved K.u.k. Militärkommando Prag. Frå rundt 1. juni 1915 var han formelt ansvarleg for opplæring av reservane i militærdistrikt nr. 8 (Praha, Sør- og Vestbøhmen), reserveoffiserskulane, og rehabilterings-sjukehusa.

Linkar

Sitat
[2.1] A nyní se stalo něco hrozného. Holohlavý pán vyskočil, zařval na něho: „Marsch heraus, Sie Schweinkerl,“ vykopl ho do chodby, a vrátiv se do kupé, uchystal malé překvapení nadporučíkovi tím, že se mu představil. Byl to nepatrný omyl. Holohlavé individuum nebylo panem Purkrábkem, zástupcem banky „Slavie“, ale pouze generálmajorem von Schwarzburg. Generálmajor konal právě v civilu inspekční cestu po posádkách a jel překvapit Budějovice.
Hývlen flag
Google søk

Hývl var ein skreddar som var nemnd i ei ankedote av Švejk. Han forsnakka seg på togruta Maribor - Leoben - Praha avdi han trudde dei andre ikkje skjøna kva han sa.

Sitat
[2.1] To nám jednou před léty vypravoval krejčí Hývl, jak jel z místa, kde krejčoval ve Štyrsku, do Prahy přes Leoben a měl s sebou šunku, kterou si koupil v Mariboru. Jak tak jede ve vlaku, myslel si, že je vůbec jedinej Čech mezi pasažírama, a když si u Svatýho Mořice začal ukrajovat z tý celý šunky, tak ten pán, co seděl naproti, počal dělat na tu šunku zamilovaný voči a sliny mu začaly téct z huby. Když to viděl krejčí Hývl, povídal si k sobě nahlas: ,To bys žral, ty chlape mizerná.’
Rous, Vojtěchen flag
Google søk

Rous var medpassajer til skreddar Hývl i anekdota til Švejk om å vera uheldig når ein trur andre ikkje skjønar ein.

Sitat
[2.1] Když to viděl krejčí Hývl, povídal si k sobě nahlas: ,To bys žral, ty chlape mizerná.’ A ten pán mu česky vodpoví: ,To se ví, že bych žral, kdybys mně dal.’ Tak tu šunku sežrali společně, než přijeli do Budějovic. Ten pán se jmenoval Vojtěch Rous.“
Hofmannen flag
Google søk

Hofmann var nemnd i ein samtale mellom Švejk og konduktøren på toget mellom Praha og Tábor. Hofmann hadde hevda at naudbremsar ikkje virkar. Denne samtalen var forløpet til episoden der Švejk vart skulda for å ha stoppa toget.

Sitat
[2.1] „Ke mně chodíval,“ rozhovořil se Švejk, „jeden dobrej člověk, nějakej Hofmann, a ten vždy tvrdil, že tyhle poplašný signály nikdy neúčinkují, že to zkrátka a dobře nefunguje, když se zatáhne za tuhle rukojeť.
Šnor, Frantaen flag
Google søk

Šnor vert nemnd i ein anekdote av Švejk. Han hadde knela framfor vogna til keisaren då denne var på besøk i Žižkov. Han fekk 20 kroner i bot, akkurat som Švejk på toget til Tábor.

Bakgrunn

(František) var det to som heitte i Žižkov på den aktuelle tida. Den yngste hadde ein son Karel og det er mogeleg at denne Karel som var pubvert på U kamenáčeJaroslav Hašek skreiv fyrste delen av romanen på våren 1921. Det er typisk av forfattaren å "gjenbruka" namnet på verkelege folk på dette viset. Keisarbesøket det er snakk om var truleg i 1907 men keisaren var òg på vitjing i Žižkov i 1901. Sjå Starej Procházka.

V Praze moc Šnorů nežilo, pouze dvě rodiny, ale na Žižkově žila skutečně jedna rodina Šnorů: Otec František *1847 a byl písařem ( officiant, Schreiber), měl syna Františka * 1873.Jeden z těchto Františků si mohl kleknout před kočár. Dále zde byl syn Karel * 1886 – ten mohl být tím hostinským „U kamenáče“.

Kjelde: Jaroslav Šerák

Sitat
[2.1] Jednou, když byl císař pán návštěvou na Žižkově, tak nějakej Franta Šnor zastavil jeho kočár tím, že si před císařem pánem kleknul na kolena do jízdní dráhy.
Krausen flag
WebGoogle søk

Kraus er ein politikommisær som vert nemnd i same anekdota som Franta Šnor.

Bakgrunn

Den omtala personen var truleg politi-inspektør Heinrich Krause, og ikkje politikommmisær slik som Švejk seier. Utover at han budde i Královské Vinohrady i 1908 har me ikkje opplysningar om han.

Jméno Kraus se adresáři nevyskytuje, ale je tam inspektor jménem Jindřich [Heinrich] Krause. Zachovala se i policejní pobytová přihláška, kde je uveden v roce 1908 jako inspektor, bytem Královské Vinohrady, č.p. 852.

Kjelde: Jaroslav Šerák

Sitat
[2.1] Potom ten policejní komisař z toho rayonu řekl k panu Šnorovi s pláčem, že mu to neměl dělat v jeho rayonu, že to měl udělat vo jednu ulici níž, co patří už pod policejního radu Krause, tam že měl vzdávat hold. Potom toho pana Šnora zavřeli.“
Mlíček, Františeken flag
Google søk

Mlíček er nemnd i ei ankedote av Švejk avdi denne òg hadde stogga eit tog ved å dra i naudbremsen. Han var frå Uhříněves ved Praha og episoden fann stad i mai 1912.

Sitat
[2.1] Poněvadž železniční zřízenec neodpovídal, prohlásil Švejk, že znal nějakého Mlíčka Františka z Uhříněvse u Prahy, který také jednou zatáhl za takovou poplašnou brzdu a tak se lekl, že ztratil na čtrnáct dní řeč a nabyl ji opět, když přišel k Vaňkovi zahradníkovi do Hostivaře na návštěvu a popral se tam a voni vo něho přerazili bejkovec. „To se stalo,“ dodal Švejk, „v roce 1912 v květnu.“
Vaněken flag
Google søk

Vaněk var ein gartnar frå Hostivař som er nemnd i same anekdota som Mlíček.

Sitat
[2.1] Poněvadž železniční zřízenec neodpovídal, prohlásil Švejk, že znal nějakého Mlíčka Františka z Uhříněvse u Prahy, který také jednou zatáhl za takovou poplašnou brzdu a tak se lekl, že ztratil na čtrnáct dní řeč a nabyl ji opět, když přišel k Vaňkovi zahradníkovi do Hostivaře na návštěvu a popral se tam a voni vo něho přerazili bejkovec. „To se stalo,“ dodal Švejk, „v roce 1912 v květnu.“
Wagneren flag
Google søk

Wagner var ein bedriten stasjonsmeister i Svitavy, nemnd i ei av dei etterkvart mange anekdotene Švejk lirer av seg på denne togturen.

Sitat
[2.1] Švejk vytáhl z bluzy dýmku, zapálil si, a vypouštěje ostrý dým vojenského tabáku, pokračoval: „Před léty byl ve Svitavě přednostou stanice pan Wagner. Ten byl ras na svý podřízený a tejral je, kde moh, a nejvíc si zalez na nějakýho vejhybkáře Jungwirta, až ten chudák se ze zoufalství šel utopit do řeky.
Jungwirten flag
Google søk

Jungwirt var ein sporvekslarbetjent i Svitavy, nemnd i same ankedota som Wagner. Han vart forfølgd av Wagner og drukna seg, men tok hemn med å koma tilbake å spøkja for Wagner som i sin tur hengde seg i ein signalstolpe.

Sitat
[2.1] Švejk vytáhl z bluzy dýmku, zapálil si, a vypouštěje ostrý dým vojenského tabáku, pokračoval: „Před léty byl ve Svitavě přednostou stanice pan Wagner. Ten byl ras na svý podřízený a tejral je, kde moh, a nejvíc si zalez na nějakýho vejhybkáře Jungwirta, až ten chudák se ze zoufalství šel utopit do řeky.
Sládek Zemanen flag
Google søk
zeman1.jpg

© Jan Profous

zeman2.png

Deník plukovníka Švece, s. 174

zeman.jpg

Václav Zeman: fyrste rekkja, tredje frå høgre.

Zeman skal ha vore ein bryggar i Zdolbunov, nemnd i samtalen mellom Švejk og velgjeraren hans på jernbanestasjonen i Tábor der sistnemnde ber soldaten helsa til Zeman. Švejk vert rådd til å desertera så snart han kjem til fronten, noko han sterkt indikerer at han har tenkt å gjera.

Bakgrunn

Zeman har truleg vore ein Vávlav Zeman eller ein slektning. Saman med syskenbarnet Josef stifta han eit bryggeri i Kvasilov i 1880. Dette var ei tsjekkisk busetning nokre få kilometer nord for Zdolbunov. Me veit lite om dette bryggeriet, men Josef Jiři Švec hugsar at han møtte bryggaren Zeman sommaren 1915. Švec omtalar han som ein høg og glad mann, gift med ei interressan brunette. Broren hans var, som Švec, medlem av Česká družina, ein styrke av tsjekkiske frivillege som seinare skulle utvikla seg til den tsjekkoslovakiske hæren i Russland, etter krigen generelt omtala som "legionane".

Derimot veit me meir om eit anna Zeman-bryggeri. Václav Zeman starta i 1888 eit eige føretak i Lutsk, og dette bryggeriet hadde stor framgang. Etter dette var det naturleg å gå ut frå at Josef Zeman vart eine-eigar i Kvasilov, og at det er han Hašek viser til i romanen.

Informasjon frå Alexandr Drbal derimot viser at Josef Zeman døydde alt i 1892, så det er enno uklårt kven Hašek sin sládek Zeman eigentleg var. Den polske nettsida Polskie etykiety z piwa do 1945 r (sjå link) skriv at Kvasilov-bryggeriet i mellomkrigstida var eigd av ein viss Josef Zeman, fødd 1873.

Korleis denne Zeman var relatert til dei aldre bryggarane er uvisst, men det er naturleg å anta at han var son til den eldre Josef Zeman, og at han heldt fram med drifta på bryggeriet etter faren sin død. Om denne hypotesa held, er det denne Zeman Hašek hadde i tankane. Det kan òg vera at bryggeriet i Kavsilov var ein filial og at det faktisk var Václav det var snakk om.

Zeman-familien hadde innvandra frå Böhmen i 1870 og faren Josef var òg bryggjar. Václav Zeman heldt fram med drifta i Lutsk fram til 1939 då bryggeriet vart nasjonalisert etter den Sovjetiske invasjonen av Polen i september det året. I 1940 vart familien deportert til Sibir, men denne tragedia slapp Václav Zeman å oppleva. I 2003 vart eit bryggeri med namnet Zeman opna att i Lutsk, og bygningen til det gamle bryggeriet der står der enno.

Alexandr Drbal: Zeman Václav (*11.november 1864 Městec Králove, †24.august 1938 Luck, Polská republika, nyní Ukrajina; je pravděpodobně pohřben v obci Kvasilov, nyní Rivnenská oblast), sládek, podnikatel, činitel české menšiny v Polsku. Do Ruského císařství přijel s rodiči v září r. 1870. Studoval v Kyjevě, kde pak pracoval v jednom pivovaru. Spolu s bratrancem Josefem Zemanem (*?, †1892), bratrem spisovatele Antala Staška (*1843,†1931), vystavěl pivovar v Kvasilově (1880). Pak se osamostatnil a vystavěl „Czeski Browar parowy Wacława Zemana w Lucku“ (1888-90), kde vyráběl pivo značek „Sakura“, „Stolní“, „Ležák“, „Extra“, „Zdroj“, „Granat“, „Porter“ a „Bok-Bir“ a vyvážel ho do velkých měst v Polsku a Rusku a do Francie. Byl činný v českém krajanském hnutí v Polsku. Za První světové války v r. 1915 v pivovaru pracoval Jaroslav Hašek. Josef Zeman, o kterém jsem se zmínil v textu, byl bratranec Václava Zemana a syn spisovatele Antala Staška. O jeho otci můžu jen říci, že určitě byl statkářem vedle Lvova a v Kvasilově a pravděpodobně také členem České besedy ve Lvově, tedy nikoliv sládkem. Ale Jarda Hašek určitě znal pravě Václava Zemana a ne jeho otce nebo bratrance. Kdo je na fotce se musí ještě zjistit. Vždyť se ani neví přesně kde to je: v Zdolbunově nebo Lucku. Je také možně, že Václav Zeman měl v Zdolbunově filiálku! Řekl bych, že na fotce je Václav Zeman, ale to chce analýzu.

Linkar

Kjelde: Josef Švec, Alexandr Drbal, Milan Hodik, Jan Profous

Sitat
[2.1] Když odcházel, řekl důvěrně k Švejkovi: „Tak vojáčku, jak vám povídám, jestli budete v Rusku v zajetí, tak pozdravujte ode mne sládka Zemana v Zdolbunově. Máte to přece napsané, jak se jmenuji. Jen buďte chytrý, abyste dlouho nebyl na frontě.“ „Vo to nemějte žádnej strach,“ řekl Švejk, „je to vždycky zajímavý, uvidět nějaký cizí krajiny zadarmo.“
Zugsführer Hammel, Františeken flag
Google søk

Hammel var ein lagførar frå det 21. artilleriregiment som det var bilete av på eit propagandalitografi på den militære delen av jernbanestasjonen i Tábor, nemnd i same slengen som korporalane Paulhart og Bachmayer.

Sitat
[2.1] Dobrého vojáka Švejka uvítal obraz znázorňující dle nápisu, jak četař František Hammel a desátníci Paulhart a Bachmayer od c. k. 21. střeleckého pluku povzbuzují mužstvo k vytrvání. Na druhé straně visel obraz s nadpisem: „Četař Jan Danko od 5. pluku honvédských husarů vypátrá stanoviště nepřátelské baterie.“
Korporal Paulharten flag
Google søk

Paulhart var det bilete av på eit propagandalitografi på den militære delen av jernbanestasjonen i Tábor, nemnd saman med Hammel og Bachmayer.

Sitat
[2.1] Dobrého vojáka Švejka uvítal obraz znázorňující dle nápisu, jak četař František Hammel a desátníci Paulhart a Bachmayer od c. k. 21. střeleckého pluku povzbuzují mužstvo k vytrvání. Na druhé straně visel obraz s nadpisem: „Četař Jan Danko od 5. pluku honvédských husarů vypátrá stanoviště nepřátelské baterie.“
Korporal Bachmayeren flag
Google søk

Bachmayer var det bilete av på eit propagandalitografi på den militære delen av jernbanestasjonen i Tábor, nemnd saman med Hammel og Paulhart.

Sitat
[2.1] Dobrého vojáka Švejka uvítal obraz znázorňující dle nápisu, jak četař František Hammel a desátníci Paulhart a Bachmayer od c. k. 21. střeleckého pluku povzbuzují mužstvo k vytrvání. Na druhé straně visel obraz s nadpisem: „Četař Jan Danko od 5. pluku honvédských husarů vypátrá stanoviště nepřátelské baterie.“
Zugsführer Danko, Janen flag
Google søk
danko2.png

Oesterreichische Volks-Zeitung, 21.10.1914

Danko var ein lagførar frå Honvédhusarenregiment Nr. 5 som var avbilda på eit propagandalitografi på den militære delen av jernbanestasjonen i Tábor.

Bakgrunn

Danko var nettopp det forfattaren omtalar han som: lagførar i Honvédhusarenregiment Nr. 5. 21. oktober 1914 kunne Oesterreichische Volks-Zeitung melda at han hadde vorte tildelt djervleiksmedalje i gull. Omtalen i avisa er så å sei lik med det som vart skriven i romanen. Regimentet høyrde til i Kassa (Košice) og namnet tyder på at Danko var slovak.

Sitat
[2.1] Na druhé straně visel obraz s nadpisem: „Četař Jan Danko od 5. pluku honvédských husarů vypátrá stanoviště nepřátelské baterie.“
Trainsoldat Bong, Josefen flag
Google søk
bong1.png

Brünner Zeitung, 26.1.1915

bong2.png

Pester Lloyd, 28.2.1915

Bong var ein soldat i Traineskadron Nr. 3 som vart omtala i rosande ordelag på ein propagandaplakat på Tábor stasjon. Han hadde redda det veridfulle seletøyet til hesten sin trass i å ha vorte skoten på i eitt av russiske galningar. Han vart tildelt djervleiks medalje av sylv, 2. klasse.

Bakgrunn

Bong var ein verkeleg person og det som forfattaren gjengjev er berre ei fargerikare utgåva av småartiklar som kom på trykk i avisene i januar og februar 1915. Opplysningar om Sølvmedaljen klasse II. han hadde vorte tildelt kom på ut tidleg i desember 1914, m.a. i Neue Freie Presse.

Linkar

Sitat
[2.1] Zatímco šikovatel šel shánět nějakého důstojníka, Švejk si přečetl na plakátu:

VOZATAJEC JOSEF BONG

Vojáci zdravotního sboru dopravovali těžce raněné k vozům, připraveným v kryté úžlabině. Jakmile byl plný, odjelo se s ním na obvaziště. Rusové, vypátravše tyto vozy, počali je obstřelovati granáty. Kůň vozatajce Josefa Bonga od c. a k. 3. vozatajské švadrony byl usmrcen střepinou granátu. Bong bědoval: „Ubohý můj bělouši, je veta po tobě!“ Vtom sám zasažen byl kusem granátu. Přesto vypřáhnul svého koně a odtáhl trojspřeží za bezpečný úkryt. Nato se vrátil pro postroj svého usmrceného koně. Rusové stříleli stále. „Jen si střílejte, zpropadení zuřivci, já postroj tady nenechám!“ a snímal dál postroj s koně, bruče si ona slova. Konečně byl hotov a vláčel se s postrojem zpět k vozu. Zde mu bylo vyslechnouti hromobití od zdravotních vojínů pro jeho dlouhou nepřítomnost. „Nechtěl jsem tam nechat postroj, je skoro nový. Bylo by ho škoda, pomyslil jsem si. Nemáme nazbyt takových věcí,“ omlouval se statečný vojín, odjížděje k obvazišti, kde se teprve hlásil jako raněný. Jeho rytmistr ozdobil později prsa jeho stříbrnou medalií za statečnost.
Doktor Vojna, Josefen flag
Google søk

Vojna vert nemnd i ei anekdote av Švejk om eit døme på mot som overgjekk sjølv Bong. Švejk hadde lese ei historie i Pražské úřední listy som kunne opplysa om at den eittårsfrivillege Dr. Vojna sitt hovud hadde mana til dåd sjølv etter at det vart avskote.

Sitat
[2.1] Takhle budou u nás v armádě samý nový postroje na koně, ale když jsem byl v Praze, tak jsem čet v Pražskejch úředních listech ještě hezčí případ vo nějakým jednoročním dobrovolníkovi Dr Josefu Vojnovi.
Petrlíken flag
Google søk

Petrlík er ein skomakar som vert nemnd av Švejk då han på sitt omstendelege vis prøver å forklara løytnanten på stasjonen i Tábor kvifor han ikkje kom med toget.

Bakgrunn

Petrlík er eit namn forfattaren kan ha henta frå Jaroslav Salát-Petrlík som arbeidde for dei tsjekkiske sosialdemokratane (kommunistane) i MoskvaHašek kom heim frå Russland i 1920. Det eigentlege namnet hans var Petrlík.

Dokument československého parlamentu, 15.mai 1921: Za nimi pak jel 11. října 1920 nynější vůdce československé kolonie v Moskvě, známý Salát-Petrlík, který byl určen, aby osobně řídil revoluční akci. Po nezdařeném pokusu se pak Salát opět vrátil do Moskvy, kamž přibyl 17. ledna 1920.

Linkar

Kjelde: Radko Pytlík

Sitat
[2.1] „Poslušně hlásím, pane lajtnant, že vono je třeba, aby to lezlo ze mě jako z chlupatý deky, aby byl přehled vo celý události, jak to vždycky říkal nebožtík švec Petrlík, když poroučel svýmu klukovi, než ho začal řezat řemenem, aby si svlíkl kalhoty.“
Korporal Paláneken flag
Google søk

Palánek fekk i oppdrag å skaffa Švejk bilett vidare til Budějovice. Han hadde ikkje pengar så hans overordna bestemde at Švejk måtta halda fram til fots.

Sitat
[2.1] Poněvadž se Švejk nehýbal a stále držel ruku na štítku čepice, poručík zařval: „Marsch hinaus, neslyšel jste, abtreten? Korporál Palánek, vezměte toho chlapa blbého ke kase a kupte mu lístek do Českých Budějovic!“ Desátník Palánek se za chvíli objevil opět v kanceláři. Pootevřenými dveřmi nakukovala za Palánkem dobromyslná tvář Švejkova.
Salomoen flag
*? - †931 BC Jerusalem
Wikipedia czdeenno Google søk
salomo.jpg

Salomos dom av Giovanni Battista Tiepolo.

Salomo vert indirekte nemnd av forfattaren når han beskriv løytnantens drastiske avgjerd om å la Švejk halda fram til Budějovice til fots. Det er uttrykket "salomonisk løysing" som vert brukt.

Bakgrunn

Salomo var konge av Judea i gamle-testamentet, son av David. Han var kjend for sin visdom. Om han verkeleg har eksistert er omstridd.

Ein "salomonisk dom" er ein kløktig og rettferdig dom i ei vanskeleg sak. Uttrykket refererer til 1. Kongebok 3,16-28 om kong Salomo, som avgjorde ein tvist mellom to kvinner om eit barn som dei begge hevda var deira (Caplex.no).

Sitat
[2.1] Poručík dlouho nedal na sebe čekat se šalomounským rozřešením trudné otázky. „Tak ať jde pěšky,“ rozhodl, „ať ho zavřou u pluku, že se opozdil; kdo se s ním tady bude tahat.“

Skrivst òg:Šalomoun cz Salomo de Solomon en

Index Back Forward II. Ved fronten Hovudpersonen

1. Švejk sine uhell på toget


© 2009 - 2018 Jomar Hønsi Sist oppdatert: 19/8-2018