Hovudpersonen

Den gode soldat Švejk

Hovudpersonen Change languageChange language
Change languageChange language

Stader

Romanen på nettŠvejk museumŠvejk CentralReisedagbokBlogFacebookKontakt

Kart over Austerrike-Ungarn i 1914. Švejk si rute gjekk i si heilheit innafor Dobbeltmonarkiet sine grenser.

Den Gode Soldat Švejk inneheld ei mengde omtalar av stadsnamn - enten direkte i handlinga, i dialogar eller i forfattaren sine merknader. Jaroslav Hašek var sjølv svært vidfaren og hadde eit fotografisk minne for geografiske (og andre) detaljar. Det er tydeleg at han la stor vekt på desse i forteljingane sine. Heile 8 av 27 kapitteloverskrifter inneheld geografiske namn.

Denne sida vil etter kvart innehalda ei full oversikt over alle geografiske referansane i boka; frå Praha i innleinga til Klimontów i den ufullførde del IV. Land, byar, landsbyar, fjell, hav, innsjøar, elvar, øyar, bygningar, vertshus, og einkvar institusjon som kan lokaliserast, er med. Listene er sorterte etter når staden fyrst vert omtala. Unnataket er stader der sjølve handlinga føregår: desse vert lista under kapittelet der handlinga inntreff.

  • Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av Švejk og har linkar til det relevante kapittelet
  • Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google Maps, Google Søk, Švejk online og dessutan til svejkmuseum.cz

Merk at enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i enkelte høve fornorska.

Stadnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Sanok som ein stad der handlinga føregår, Dubno omtala av forfattaren, Zagreb som del av ein i dialog, og Pakoměřice som vert nemnd i ei anekdote.

>> Den gode soldat Švejk liste over stader som er omtala i romanen (578) Syn alle
>> I. Bak fronten
>> II. Ved fronten
>> III. Det ærerike samanbrotet
Index Back Forward II. Ved fronten Hovudpersonen

2. Švejks anabase til Budějovice

Vesleasiaen flag
Wikipedia czdeennnnotr Google kartsøk

Vesleasia vert omtala av forfattaren i samband med Xenofon og begrepet anabasis.

Bakgrunn

Vesleasia er eit sjeldan brukt omgrep no for tida, men refererer til området Anatolia som utgjer ein stor del av det moderne Tyrkia.

Sitat
[2.2] Starověký válečník Xenofon prošel celou Malou Asii a byl bůhvíkde bez mapy. Staří Gotové dělali své výpravy také bez topografické znalosti. Mašírovat pořád kupředu, tomu se říká anabase. Prodírat se neznámými krajinami. Být obklíčeným nepřáteli, kteří číhají na nejbližší příležitost, aby ti zakroutili krk.

Skrivst òg:Malá Asie cz Kleinasien de Asia Minor en Anadolu tr

Kaspiske Haven flag
Wikipedia czdeennoru Google kartsøk
kaspiske.jpg

Det Kaspiske Hav sett frå Turkmenistan

Kaspiske Hav vert omtala av forfattaren i sambande med begrepet anabasis.

Bakgrunn

Kaspiske Hav er største innsjø på jorda. Den har ikkje utløp og ligg 28 meter under havoverflata. Volga står for 80% av innstrøyminga. Havet grensar mot Russland, Aserbadsjan, Kasakstan, Iran og Turkmenistan.

Sitat
[2.2] Když má někdo dobrou hlavu, jako ji měl Xenofon nebo všichni ti loupežní kmenové, kteří přišli do Evropy až bůhvíodkud od Kaspického nebo Azovského moře, dělá pravé divy na pochodu.

Skrivst òg:Kaspické moře cz Kaspisches Meer de Caspian Sea en Каспийское море ru

Azovhaveten flag
Wikipedia czdeennnru Google kartsøk

Azovhavet vert omtala av forfattaren i sambande med begrepet anabasis.

Bakgrunn

Azovhavet er eit sidehav til Svartehavet som grensar mot Ukraina og Russland. Den er rekna som grunnaste innhav i verda, det er berre 15 meter på det djupaste. Elvane Don og Kuban renn ut i det.

Sitat
[2.2] Když má někdo dobrou hlavu, jako ji měl Xenofon nebo všichni ti loupežní kmenové, kteří přišli do Evropy až bůhvíodkud od Kaspického nebo Azovského moře, dělá pravé divy na pochodu.

Skrivst òg:Azovské moře cz Asowsches Meer de Sea of Azov en Азовское море ru

Gallarhaveten flag
Google kartsøk

Gallarhavet vert omtala av forfattaren i samband med begrepet anabasis. Heilt hit skal Cæsar sine legionar ha kome utan kart.

Bakgrunn

Gallarhavet var i antikken eit namn på havet mellom Sardinia, dei Balearane og Rivieraen. Dette høyrest likevel usannsynleg ut skal ein døma etter forfattaren sin omtale. Det kan heller vera han tenkjer på den Engelske kanal, noko utdrag frå andre bøker byggjer opp under.

Otia imperialia: recreation for an emperor By Gervase(of Tilbury), S. E.Banks, J. W. Binns: a meridie Gallicum mare quod est inter Sardiniam et insulas Baleares,habens in fronte, qua Rodanus fluuis exit in mare, ...

The Oxford illustrated history of the Vikings, Peter Sawyer: In the year 800 Charlemagne was forced to improve coastal defences due to the ‘pirates’ who were “Infesting the Gallic sea”.

The Life of Gildas, Caradoc of Llangarfan: He crossed the Gallic Sea and remained studying well in the cities of Gaul for seven years; and at the end of the seventh year he returned, with a huge mass of volumes, to greater Britain.

Sitat
[2.2] Tam někde na severu u Galského moře, kam až se také dostaly římské legie Caesarovy bez mapy, řekly si jednou, že se zas vrátí a pomašírujou jinou cestou, aby ještě víc toho užily, do Říma.

Skrivst òg:Galské moře cz Gallic Sea en

Budějovický krajen flag
Google kartsøk

Budějovický kraj vert såvidt nemnd avdi Švejk istadenfor dette området hamna ved Milevsko.

Bakgrunn

Budějovický kraj var ein administrativ region i Sør-Böhmen fram til 2001. Budějovice var sentrum i området.

Sitat
[2.2] Stejně vedou také všechny cesty do Českých Budějovic. O čemž byl plnou měrou přesvědčen dobrý voják Švejk, když místo budějovického kraje uviděl vesnice milevského. Šel však nepřetržitě dál, neboť žádnému dobrému vojákovi nemůže vadit takové Milevsko, aby přece jednou nedošel do Českých Budějovic.

Skrivst òg:Budějovice region en Bezirk Budweis de

Milevskoen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum

Milevsko vert såvidt nemnd avdi Švejk går gjennom området og forbi byen på veg til det han trudde var dette Budějovice.

Bakgrunn

Milevsko er ein by i Sør-Böhmen med litt under 10 000 innbyggjarar. Den ligg mellom Tábor og Písek.

Sitat
[2.2] Stejně vedou také všechny cesty do Českých Budějovic. O čemž byl plnou měrou přesvědčen dobrý voják Švejk, když místo budějovického kraje uviděl vesnice milevského. Šel však nepřetržitě dál, neboť žádnému dobrému vojákovi nemůže vadit takové Milevsko, aby přece jednou nedošel do Českých Budějovic.

Skrivst òg:Mühlhausen de

Květoven flag
Wikipedia czen Google kartsøk Švejk-muzeum

Květov er nemnd avdi Svejk her i nærleiken startar om att på repertoaret sitt av militærsongar. På vegen herfrå, like før Vráž, møter han ei snill gammal bestemor som fortel han kvar han bør leggja ruta vidare.

Bakgrunn

Květov er ein landsby i Sør-Böhmen med berre litt over 100 innbyggjarar. Den ligg mellom Milevsko og Písek.

Sitat
[2.2] A tak Švejk se objevil na západ od Milevska v Květově, když již vystřídal všechny vojenské písně, které znal o mašírování vojáků, takže byl nucen začít znova před Květovem s písní:

Když jsme mašírovali,
všechny holky plakaly...

Nějaká stará babička, která vracela se z kostela, zavedla na cestě od Květova do Vráže, což je neustále západním směrem, řeč se Švejkem křesťanským pozdravem: „Dobrý poledne, vojáčku, kampak máte namíříno?“

Vrážen flag
Wikipedia czen Google kartsøk Švejk-muzeum

Vráž dukkar opp i handlinga når Svejk på vegen frå Květov, like før Vráž møter ei gammal kone som hjelper han med mat og gjev han gode råd om kva stader han bør halda seg unna. Vráž var ein av desse avdi politiet der var som haukar. Den gamle kona var sjølv frå Vráž.

Bakgrunn

Vráž er ein landsby i Sør-Böhmen med 275 innbyggjarar (2005). Den ligg 8 km nord for Písek.

Sitat
[2.2] Nějaká stará babička, která vracela se z kostela, zavedla na cestě od Květova do Vráže, což je neustále západním směrem, řeč se Švejkem křesťanským pozdravem: „Dobrý poledne, vojáčku, kampak máte namíříno?“
Čížováen flag
Wikipedia czen Google kartsøk Švejk-muzeum

Čížová blir utrykkeleg åtvara mot av den gamle dama frå Vráž. Svejk går då heller ikkje innom der. Ved krysset før Čížová dreg han mot aust, men Malčín som han skulle til, ligg i vestleg retning. Svejk må dermed ha vore på ein liten runde som ikkje er beskriven i boka (hvis det ikkje er ein feil av forfattaren).

Bakgrunn

Čížová er ein landsby i Sør-Böhmen med 1 034 innbyggjarar (2009). Den ligg 6 km nord for Písek.

Sitat
[2.2] Od Čížové šel Švejk dle rady babičky na Radomyšl na východ a pomyslil si, že se musí dostat do těch Budějovic z každé světové strany, ať je to jakákoliv.

Skrivst òg:Tschizowa Reiner

Klatovyen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Klatovy er nemnd av den gamle kona ved Vráž når ho fortel Švejk at han er på ville vegar, at om han held fram slik kan han edna opp i Klatovy.

Bakgrunn

Klatovy er ein by Plzeň-regionen med omtrent 23000 innbyggjarar. Den er òg kjend som "porten til Šumava" (brana Šumavy).

Sitat
[2.2] „Ale to jdou špatně, vojáčku,“ ulekaně řekla babička, „to tam nikdy nepřijdou tímhle směrem přes Vráž, kdyby šli pořád rovně, tak přijdou na Klatovy.“ „Já myslím,“ řekl Švejk odevzdaně, „že se i z Klatov člověk dostane do Budějovic.

Skrivst òg:Klattau de

Malčiceen flag
Wikipedia czen Google kartsøk Švejk-muzeum

Malčice var landsbyen der Švejk var innom ei kneipe der han kjøpte brennevin for å ha noko å varma seg på. Han fekk fylgje med ein gammal trekkspelar den lange mila til vidare Radomyšl.

Bakgrunn

Malčice er ein del av grenda Předotice i Písek-distriktet i Sør-Böhmen. Landsbyen er liten, med 83 innbyggjarar har den ikkje lenger nokon pub.

I 1915 var det ei kneipe i landsbyen, Hostinec u Harhů. I 2010 held brannvesenet og samfunnshuset/pensjonistklubben til i den store bygningen.

Sitat
[2.2] Od Čížové šel Švejk dle rady babičky na Radomyšl na východ a pomyslil si, že se musí dostat do těch Budějovic z každé světové strany, ať je to jakákoliv. Z Malčína šel s ním starý harmonikář, kterého našel tam Švejk v hospodě, když si kupoval kořalku na tu dlouhou míli k Radomyšli.

Skrivst òg:Malčín Hašek

Horažďoviceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Horažďovice er nemnd av den gamle kona i samband med Sedlice. Seinare prøver den fulle trekkspelaren ved Malčice å få han med seg dit. Švejk hevdar seinare under forhøyr at han var innom her, men ingen ting i forteljinga underbyggjer dette direkte.

Bakgrunn

Horažďovice er ein småby med om lag 5600 innbyggjarar i Plzeň-regionen. Den ligg ved elva Otava, 50 km sør-aust for Plzeň.

Sitat
[2.2] Jdou přímo přes les na Sedlec u Horažďovic. Tam je moc hodnej četník, ten propustí každýho přes vesnici. Mají s sebou nějaký papíry?

Skrivst òg:Horaždowitz Reiner Horaschdowitz de

Sedliceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum

Sedlice er anbefalt av den gamle kona som fortel Švejk at statspolitiet der ser gjennom fingrane med desertørar. Švejk hevdar seinare under forhøyr at han var innom her, men ingen ting i forteljinga underbyggjer dette.

Bakgrunn

Sedlice er ei bygd (městys) i i Sør-Böhmen med eit folketal på om lag 1200. Den ligg nord for Strakonice, nær Blatná Slott.

Sitat
[2.2] Jdou přímo přes les na Sedlec u Horažďovic. Tam je moc hodnej četník, ten propustí každýho přes vesnici. Mají s sebou nějaký papíry?

Skrivst òg:Sedlec Hašek

Radomyšlen flag
Wikipedia czen Google kartsøk Švejk-muzeum

Radomyšl vert vitja av Svejk når han etter råd frå den gamle kona frå Vráž var innom bror hennar, bonden Melichárek i Dolejší ulice bak Floriánek.

Bakgrunn

Radomyšl er ei bygd i Sør-Böhmen, 6 km nord for Strakonice. Den har 1250 innbyggjrar og vart i 2005 kåra til "Årets landsby" i Sør-Böhmen.

Sitat
[2.2] V Radomyšli Švejk našel k večeru na Dolejší ulici za Floriánkem pantátu Melichárka. Když vyřídil mu pozdrav od jeho sestry ze Vráže, nijak to na pantátu neúčinkovalo. Chtěl neustále na Švejkovi papíry. Byl to nějaký předpojatý člověk, poněvadž mluvil neustále něco o raubířích, syčácích a zlodějích, kterých se síla potlouká po celém píseckém kraji.

Skrivst òg:Radomyschl Reiner

Floriáneken flag
Google kartsøk
florianek.jpg

Floriánek 28.mai 2010.

Floriánek er eit hus som er omtala i samband med Radomyšl, bonden Melichárek bur bak dette huset.

Bakgrunn

Floriánek er ein bygning på hjørna Kostelní ulice og Maltézské náměstí i Radomyšl, hus nummer 6. I 2010 var huset i dårleg stand.

Floriánek er kalla opp etter St.Florian, helgen og den fyrste austerrikske martyr. Han er skytshelgen for Polen, Linz by, brannmenn og skorsteinsfeiarar.

Sitat
[2.2] V Radomyšli Švejk našel k večeru na Dolejší ulici za Floriánkem pantátu Melichárka. Když vyřídil mu pozdrav od jeho sestry ze Vráže, nijak to na pantátu neúčinkovalo. Chtěl neustále na Švejkovi papíry. Byl to nějaký předpojatý člověk, poněvadž mluvil neustále něco o raubířích, syčácích a zlodějích, kterých se síla potlouká po celém píseckém kraji.
Dolejší uliceen flag
Google kartsøk

Dolejší ulice er nemnd i samband med Radomyšl, bonden Melichárek, bror til den gode kona frå Vráž, budde her.

Bakgrunn

Dolejší ulice er truleg det tidlegare namnet på Sokolská ulice i Radomyšl. Huset der prototypen på Melichárek (Václav Melichar) budde er no rive (sjå biletet).

Sitat
[2.2] V Radomyšli Švejk našel k večeru na Dolejší ulici za Floriánkem pantátu Melichárka. Když vyřídil mu pozdrav od jeho sestry ze Vráže, nijak to na pantátu neúčinkovalo. Chtěl neustále na Švejkovi papíry. Byl to nějaký předpojatý člověk, poněvadž mluvil neustále něco o raubířích, syčácích a zlodějích, kterých se síla potlouká po celém píseckém kraji.
Putim polní stohen flag
Wikipedia czen Google kartsøk Švejk-muzeum

Putim polní stoh er stad for handlinga då Švejk etter nesten ei natts vandring frå Radomyšl kviler ut i ein høystakk ved Putim. Der treffer han tre desertørar som sjølvsagt trur Švejk òg er det. Det vert meir om Putim når handlinga kjem tilbake dit for eit uforgløymeleg opphald på politistasjonen.

Bakgrunn

Putim polní stoh (høystakk) låg i fylgje forfattaren ein stad ved Putim utan at ein veit eksakt kvar. Ruta til Švejk både før og etter indikerer at det har vore vest for landsbyen, men nær nok til at han kjende seg att då han kom tilbake seinare.

Sitat
[2.2] Švejk šel opět hnedle celou noc, až někde u Putimě našel v poli stoh. Odhrabal si slámu a slyšel zcela blízko sebe hlas: „Vod kterýho regimentu? Kam se neseš?“ „Vod 91. do Budějovic.“
Sušiceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Sušice er nemnd av desertørane i høystakken ved Putim. I fjella bak Sušice har ein av dei kontaktar som dei kan gøyma seg hos.

Bakgrunn

Sušice er ein by i Šumava-regionen i Plzeň-distriktet i Vest-Böhmen. Innbyggjartalet er om lag 12000.

Sitat
[2.2] K ránu, ještě než se rozední, přinese panimáma dragounova snídani. Pětatřicátníci půjdou potom na Strakonice, poněvadž jeden z nich má tam tetu a ta zas má v horách za Sušicí nějakého známého, který má pilu, a tam že budou dobře schováni.

Skrivst òg:Schüttenhofen de

Štěkeňen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum
steken.jpg

Štěkeň i mai 2010

Štěkeň vart nemnd når Švejk møter ein gammal landstrykar like ved her, som han har fylgje med vidare til Švarcenberský ovčín, fire timar sørover.

Bakgrunn

Štěkeň er ein småby i Strakonice-distriktet i det sørlege Böhmen, vest for Písek ved elva Otava. I 2014 var folketalet 839.

Linkar

Sitat
[2.2] Švejk šel lesy a u Štěkna setkal se s vandrákem, starým chlapíkem, který ho uvítal jako starého kamaráda douškem kořalky.

Skrivst òg:Stěkno Hašek Stěkna de

Strakoniceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum

Strakonice hevdar Švejk under seinare forhøyr han var innom , men dette er ikkje sagt eksplisitt i forteljinga. Ein gå ut frå at han var nær byen, men ikkje i den. Han hadde fylgje med ein gammal landstrykar frå Štěkeň til Švarcenberský ovčín og landstrykaren sa: "Ikkje ver det minste redd, no dreg me til Strakonice, Volyně og Dub , og ta fanden om me ikkje skulle finna sivile klede". I Švarcenberský ovčín stod Švejk tidleg opp og gjekk vidare åleine, så den planlagde turen til Strakonice vart aldri noko av.

Bakgrunn

Strakonice er ein by i Sør-Böhmen, vest for Písek. Den har om lag 24000 innbyggjarar.

Sitat
[2.2] Neboj se ale nic, teď půjdem na Strakonice, Volyň, Dub, a to by v tom byl čert, abychom nějakej civil nesehnali. Tam u Strakonic jsou ještě takoví moc blbí a poctiví lidi, že ti nechají ještě leckdes přes noc votevříno a ve dne to vůbec nezamykají.

Skrivst òg:Strakonitz de

Volyněen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum

Volyně hevdar Švejk seinare under forhøyr han var innom, men dette er ikkje sagt eksplisitt i forteljinga. Ein gå ut frå at han var nær byen, men ikkje i den. Han hadde fylgje med ein gammal landstrykar frå Štěkeň til Švarcenberský ovčín og landstrykaren sa: "Ikkje ver det minste redd, no dreg me til Strakonice, Volyně og Dub , og ta fanden om me ikkje skulle finna nokre sivile filler". I Švarcenberský ovčín stod Švejk tidleg opp og gjekk vidare åleine, så den planlagde turen til Volyně vart aldri noko av.

Bakgrunn

Volyně er ein by i Sør-Böhmen, sør for Strakonice. Den har om lag 3000 innbyggjarar.

Sitat
[2.2] Neboj se ale nic, teď půjdem na Strakonice, Volyň, Dub, a to by v tom byl čert, abychom nějakej civil nesehnali. Tam u Strakonic jsou ještě takoví moc blbí a poctiví lidi, že ti nechají ještě leckdes přes noc votevříno a ve dne to vůbec nezamykají.

Skrivst òg:Wolin de

Dub en flag
Wikipedia cz Google kartsøk Švejk-muzeum

Dub  hevdar Svejk under seinare forhøyr, han var innom, men dette er ikkje sagt eksplisitt i forteljinga. Ein gå ut frå at han var nær byen, men ikkje i den. Han hadde fylgje med ein gammal landstrykar frå Štěkeň til Švarcenberský ovčín og landstrykaren sa: "Ikkje ver det minste redd, no dreg me til Strakonice, Volyně og Dub , og ta fanden om me ikkje skulle finna nokre sivile filler". I Švarcenberský ovčín stod Svejk tidleg opp og gjekk vidare åleine, så den planlagde turen til Dub vart aldri noko av.

Bakgrunn

Dub  er ein småby i Sør-Böhmen, nord for Prachatice. Den har om lag 400 innbyggjarar.

Sitat
[2.2] Neboj se ale nic, teď půjdem na Strakonice, Volyň, Dub, a to by v tom byl čert, abychom nějakej civil nesehnali. Tam u Strakonic jsou ještě takoví moc blbí a poctiví lidi, že ti nechají ještě leckdes přes noc votevříno a ve dne to vůbec nezamykají.
Švarcenberský ovčínen flag
Wikipedia czdeenno Google kartsøk Švejk-muzeum
ovcinsm.jpg

Ovčín u Leskovce. © seznam.cz 2016

ovcin2.png

Franziszeische Landesaufnahme (1806-1869) © ÖSTA

ovcin1.png

Zlatá stezka, 09.1936

Švarcenberský ovčín var ein stad der Švejk overnatta i selskap med den gamle landstrykaren (sjå Štěkeň) og ein endå eldre gjetar. Her som ellers vart han teken for desertør og fortald historier om desertørar frå både Trettiårskrigen (her kalla Svenskekrigen) og Napoleonskrigane. Soga om rytmistr Rotter vert gjenteken, og for fyrste gong vert Lipnice nad Sázavou nemnd, ein viktig stad for alle som set pris på Jaroslav Hašek.

Bakgrunn

Švarcenberský ovčín var eit sauehus som tilhøyrde Schwarzenberg-slekta, mest truleg godset i Protivín. Det er usikkert kvar det låg, men i fylgje Radko Pytlík og lokale kjelder skal det ha vore nær Skočice og Protivín. Dette stemmer godt med både topografien i området og skildringa til forfattaren. Det me veit frå romanen er at det var fire timars gange frå Štěkeň, at det låg i ein skog, og at Švejk skimta Vodňany til høgre då han kom ut av skogen.

Det store Schwarzenberg-godset i Protivín hadde sjølvsagt fleire sauehus så det er uvisst kva for eit forfattaren hadde i tankane. Hašek hadde nok det meste av kunnskapane sine om området frå sommarferiar med mora i 1896 og 1897 og kanskje frå forteljingane til bestefaren Jareš som var tilsett som damvaktar hjå Schwarzenberg.

Det låg eitt sauehus i Albrechtice ved Drahonice (nær Skočice), ein gard kalla Ovčín ved Čepřovice, og endå eit sauehus i Leskovice ved Bavorov. Dei to siste er kanskje dei beste kandidatane ettersom dei passar omtalen i romanen der Švejk forlet dei andre om morgonen, kjem ut av skogen og til høgre kan han sjå Vodňany. Denne teorien er òg støtta av at landstrykaren snakkar om "nede i Skočice". Alle desse tre er ikring fire timars gange frå Štěkeň (ca. 15 km) som romanen opplyser. Sausehuset ved Leskovice er avmerka på militærkartet frå midten på 1800-talet og den store bygningen ser ut til å vera intakt enno i 2016.

Linkar

KjeldeJaroslav Šerák, Radko Pytlík

Sitat
[2.2] Dnes půjdeme na Strakonice,“ rozvinoval dál svůj plán. „Odtud čtyry hodiny je starej švarcenberskej ovčín. Je tam můj jeden známej ovčák, taky už starej dědek, tam zůstaneme přes noc a ráno se potáhnem na Strakonice, splašit tam někde ve vokolí civil.“
Sverigeen flag
Wikipedia czdeennnnosv Google kartsøk
sweden.jpg

Svenskane invaderte Praha i 1648

Sverige er nemnd gjennom omgrepet "Svenskekrigane" (Trettiårskrigen) når den gamle gjetaren i Švarcenberský ovčín fortel om korleis det gjekk med desertørar i tidlegare krigar.

Landet er meir direkte omtala heilt på slutten av romanen, sjå Stockholm.

Bakgrunn

Sverige av 1914 var eit kongedøme og hadde nøyaktig same areal som i våre dagar. Landet var nøytralt under begge verdskrigane. Notidas Sverige er eit parlamentarisk demokrati med om lag 9,3 millionar innbyggjarar.

Under Tretti-årskrigen 1918-1948, her kalla Svenskekrigen, var Sverige sterkt involvert i mellom-Europa og dei svenske styrkane var berykta. Omgrepet "Schwedenzeit" vart faktisk synonymt med vonde tider. I Böhmen var det siste svenskane gjorde før fredslutninga var å plyndra Praha (1648).

Sitat
[2.2] „To myslíš,“ otázal se ovčák, „že to letos neskončí? A máš, hochu, pravdu! Byly už dlouhý vojny. Ta napolionská, potom, jak nám vypravovávali, švédský vojny, sedmiletý vojny. A lidi si ty vojny zasloužili.

Skrivst òg:Švédsko cz Schweden de Sweden en Sverige sv

Skočiceen flag
Wikipedia czen Google kartsøk

Skočice er nemnd av den gamle gjetaren i soga der han fortel at Kořínek var arrestert nede i Skočice grunna oppvigleri. Når handlinga kjem til Putim dukkar Skočice opp att når den vitskremde gamle Pejzlerka utbryt: "Jomfru Maria frå Skočice!"

Bakgrunn

Skočice er ein landsby i Sør-Böhmen, sør for Písek, nær Vodňany og Protivín. Den har om lag 200 innbyggjarar. Švejk må ha vore svært nær den morgonen han dukka opp i Putim for andre gong.

Sitat
[2.2] „Na to se mu, hochu, teď každej vykašle,“ rozdrážděně promluvil ovčák, „máš bejt při tom, když se sejdou sousedi dole ve Skočicích. Každej tam má někoho, a to bys viděl, jak ti mluvějí. Po tejhle válce že prej bude svoboda, nebude ani panskejch dvorů, ani císařů a knížecí statky že se vodeberou. Už taky kvůli takovej jednej řeči vodvedli četníci nějakýho Kořínka, že prej jako pobuřuje. Jó, dneska mají právo četníci.“

„Ježíšmarjá,“ vykřikla Pejzlerka, „panenko Maria Skočická!“
Lányen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk
lany.jpg

Lány sett vestfrå.

Lány inngår i anekdota om rytmistr Rotter og politihundane hans. Denne vart fortald av landstrykaren som var med Svejk på deler av hans anabasis. Soga har alt vorte fortald i forkorta utgåve i del 1, kapittel 3, men då vart Lány berre nemnd indirekte gjennom Lánské lesy.

Bakgrunn

Lány er ein by ved Kladno-distriktet vest for Praha. Den er mest kjend avdi den fyrste tsjekkoslovakiske presidenten, Tomáš Garrigue Masaryk, ligg gravlagd der.

Sitat
[2.2] Tak dal rozkaz, aby četnictvo po celým Kladencku sbíralo houževnatě vandráky a dodávalo je přímo do jeho rukouch. Já tak jednou štrekuju si to vod Lán a míhám se dost hluboko lesem, ale co platný, na tu hájovnu, kam jsem měl zamíříno, už jsem nedošel, už mě měli a vodváděli k panu rytmistrovi.
Kačáken flag
Wikipedia cz Google kartsøk

Kačák inngår i anekdoten on rytmistr Rotter og politihundane hans.

Bakgrunn

Kačák er ein bekk ved Beroun vest for Praha, mest kjend som Loděnice.

Forfattaren kjende området godt; han var på vitjing her akkurat då dei fatale skota i Sarajevo vart løyste. På denne turen var han saman med Josef Lada og dei hadde byrja i Kladno med å vitja nettopp Rotter. Det er difor sannsynleg at Švejk si anekdote vart inspirert av denne turen.

Radko Pytlík - Toulavé house, kap. Sarajevo: Jaroslav Hašek v ten červnový den sotva tušil, jak se změní chod dějin a jak zasáhnou válečné události do života milionů. V den sarajevského atentátu byl s Josefem Ladou na výletě podél potoka Kačáku. Nejprve navštívili četnického rytmistra Rottra, proslulého cvičitele policejních psů, s nímž se Hašek seznámil v redakci Světa zvířat. Z Kladna se dali směrem k Nouzovu a k potoku Kačáku, pak po proudu potoka dolů. Jaroslav prý měl básnickou náladu, běhal po mezích a snažil se jmenovat všechny polní květiny, které natrhal. V Drahenicích si je podezřívavě prohlíželi, neboť budili dojem potulných šlejfířů.

Sitat
[2.2] Vzal jsem to k údolí Kačáku do lesů, do jedný rokle, a za půl hodiny byli už dva ty vlčáci u mne, povalili mne, a zatímco jeden mne držel za krk, ten druhej běžel do Kladna, a za hodinu přišel sám pan rytmistr Rotter ke mně s četníky, zavolal na psa a dal mně pětikorunu a povolení, že můžu po celý dva dny na Kladencku žebrat.
Berounskoen flag
Google kartsøk

Berounsko inngår i anekdoten on rytmistr Rotter og politihundane hans.

Bakgrunn

Berounsko er det tsjekkiske namnet på Beroun-district vest for Praha. Sjå Kačák for meir om bakgrunnen for denne anekdota.

Sitat
[2.2] Ale kdepak já, běžel jsem, jako když mně hlavu zapálí, na Berounsko a víckrát jsem se na Kladencku neukázal. Tomu se vyhýbali všichni vandráci, poněvadž na všech dělal ten pan rytmistr svý pokusy.
Lipnice nad Sázavouen flag
Wikipedia czdeenno Google kartsøk

Lipnice nad Sázavou dukkar opp når landstrykaren i Švarcenberský ovčín fortel om då han tigga i Lipnice og kom i skade for å banka på døra til gendarmeri-stasjonen.

Bakgrunn

Lipnice nad Sázavou er ein landsby i Vysočina-regionen og spelar ei viktig rolle i historia om Jaroslav Hašek sitt liv og forfattarskap. Han kom til Lipnice 25. august 1921og budde dei siste 16 månadene av livet sitt her. Švejk, frå og med [II.2], vart skriven her, inkludert linjene som no vert omtala. Hašek hadde klårt alt då vorte inspirert av Lipnice og nokre anekdotar seinare i soga understrekar dette. Forfattaren budde på Česká koruna fram til han seint i 1922 kjøpte eit hus like ved der han døydde 3. januar 1923.

Sidan år 2000 har U České Koruny, vertshuset der Hašek budde fyrste året sitt i Lipnice, vore drive av forfattaren sine etterkommarar. Landsbyen har eit museum via forfataren og dessutan to monument. Lipnice borg er òg ein stor attraksjon.

Sitat
[2.2] A zatímco ovčák cedil brambory a nalíval do mísy kyselé ovčí mléko, dělil se dál vandrák se svými vzpomínkami na četnické právo: „V Lipnici bejval jeden strážmistr dole pod hradem. Bydlel přímo na četnické stanici a já, dobrák stará, pořád jsem byl všude v tý domněnce, že četnická stanice musí být přece někde na vystrčeným místě, jako na náměstí nebo podobně, a ne někde v zastrčenej uličce.
Kejžliceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Kejžlice dukkar opp når landstrykaren i Švarcenberský ovčín fortel om då han tigga i Lipnice og kom i skade for å banka på døra til gendarmeri-stasjonen. Han fekk ein lusing så han hamna nede i Kejžlice.

Bakgrunn

Kejžlice er ein landsby i Vysočina-regionen, 4 km frå Lipnice nad Sázavou. Den hadde 341 innbyggjarar ved siste folketeljing.

Sitat
[2.2] A nežli jsem moh něco bleptnout, přiskočil ke mně vachmajstr a dal mně takovou facku v těch dveřích, že jsem po těch dřevěnejch schodech letěl až dolů a nezastavil jsem se až v Kejžlicích. To je četnický právo.“
Vodňanyen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk
vodnany.jpg

Zlatá stezka, 2.1929

Vodňany er nemnd avdi Švejk svingar utanom byen på ferda si frå Švarcenberský ovčín til Putim.

Vodňany hadde alt vorte nemnd i ei anekdote av Švejk i [I.1]. Den var heimbyen til ein grisegjeldar som vart hengd i Písek og i den samanhengen ytra dei verste ukjemsord om keisaren. Dette er i slutten på ei av historiene Švejk fortalde BretschneiderU kalicha og har nok bidratt til at han vart arrestert.

Bakgrunn

Vodňany er ein by i Strakonice-distriktet i Sør-Böhmen. Den ligg 28 Kilometer nordvest for Budějovice.

Linkar

Sitat
[2.2] Poněvadž napravo, když sestoupil s lesů, bylo vidět nějaké město, zabočil Švejk severněji, pak na jih, kde opět bylo vidět nějaké město. (Byly to Vodňany.) Vyhnul se mu obratně cestou přes luka a ranní slunce uvítalo ho v zasněžených stráních nad Protivínem.

Skrivst òg:Wodnian de

Protivínen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Protivín er nemnd avdi Švejk svingar utanom byen på ferda si frå Švarcenberský ovčín til Putim. Protivín vart òg omtala i kapittel 1.14 i samtalen mellom Švejk og tenestejenta til oberst Kraus von Zillergut.

Bakgrunn

Protivín er ein by i Písek-distriktet i Sør-Böhmen, kjend for bryggeriet "Platan". Den ligg i området der mor til Jaroslav Hašek, Kateřina Jarešová, var fødd.

Sitat
[2.2] Poněvadž napravo, když sestoupil s lesů, bylo vidět nějaké město, zabočil Švejk severněji, pak na jih, kde opět bylo vidět nějaké město. (Byly to Vodňany.) Vyhnul se mu obratně cestou přes luka a ranní slunce uvítalo ho v zasněžených stráních nad Protivínem.
Putimen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum
putim.jpg

Putim, august 2009

putim2.jpg

Putim, oktober 2015

Putim spelar ei viktig rolle i romanen, og Švejk sitt opphald her er noko av det mest kjende i heile romanen. Like etter at han oppdagar at han er tilbake i Putim (han sov in ein høystakk i nærleiken tidlegare på sin anabase), vert han arrestert av lensmann Flanderka som set i gang å konstruera ein teori om at Švejk er russisk spion. Han vert sikrare og sikrare på dette ettersom timane går og alkoholinntaket aukar.

Švejk sitt opphald i Putim varde berre eit døgn og føregjekk nesten berre på politistasjonen. Dagen etter at han kom vart han førd til Písek i snøstorm. På vegen vart politieskorteneskorten hans usannsynleg full i eit vertshus dei søkte ly i på vegen.

Bakgrunn

Putim er ein landsby litt sør for Písek med 455 innbyggjarar (2006). Uatfor heimdistriktet er den mest kjend nettopp på grunn av Švejk og ein betydeleg del av Karel Steklý sin Švejk-film vart spelt inn i landsbyen. 23. august 2014 fekk Tsjekkia si fyrste statue av den gode soldaten avduka her i Putin.

Linkar

Sitat
[2.2] K polednímu uviděl Švejk před sebou nějakou vesnici. Sestupuje s malého návrší, pomyslil si Švejk: „Takhle dál už to nejde, zeptám se, kudy se jde do těch Budějovic.“ A vcházeje do vesnice byl velice překvapen, vida označení vesnice na sloupu u prvního domku: „Obec Putim“. „Pro Krista pána,“ vzdychl Švejk, „tak jsem zas v Putimi, kde jsem spal ve stohu.“ Pak ale už nebyl vůbec ničím překvapen, když za rybníčkem z bíle natřeného domku, na kterém visela slepice (jak někde říkali orlíčku), vystoupil četník, jako pavouk, když hlídá pavučinu. Četník šel přímo k Švejkovi a neřekl nic víc než: „Kampak?“ „Do Budějovic k svýmu regimentu.“ Četník se sarkasticky usmál: „Vy jdete přece od Budějovic. Máte ty vaše Budějovice už za sebou,“ a vtáhl Švejka do četnické stanice. Putimský četnický strážmistr byl znám po celém okolí, že jedná velice taktně a přitom bystře. Nikdy zadrženým nebo zatčeným nenadával, ale podroboval je takovému křížovému výslechu, že by se i nevinný přiznal.
Böhmenen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Böhmen vert trekt fram av lensmann Flanderka når han ved hjelp av eit kart av Böhmen vil visa Švejk kor feil han har gått. Han spør seinare den "russiske spionen" korleis han likar seg i Böhmen.

Bakgrunn

Böhmen er ein historisk region, og blir enno i geografisk betydning brukt om dei vestlege to tredjedelene av Tsjekkia. Under Austerrike-Ungarn området var Böhmen òg ei politisk og administrativ eining. Sjå Kongeriket Böhmen. Namnet eksistere alt i oldtida gjennom det latinske Bohemia, oppkalla etter den keltiske stamma Boii. Praha var heile tida viktigaste byen i Böhmen. Området har gjeve opphav til det vidkjende omgrepet bohém.

Linkar

Sitat
[2.2] „Pak jste si ovšem spletl cestu,“ usměvavě řekl strážmistr, „poněvadž vy jdete od Českých Budějovic. O čemž vás mohu přesvědčit. Nad vámi visí mapa Čech. Tak se podívejte, vojáku. Od nás na jih je Protivín. Od Protivína na jih je Hluboká a od ní jižně jsou České Budějovice. Tak vidíte, že jdete ne do Budějovic, ale z Budějovic.“

Skrivst òg:Čechy cz Böhmen de Bohemia en Bohemia la Böhmen no

Schlesienen flag
Wikipedia czdeennnnopl Google kartsøk
schlesien.jpg

Teschen, k.u.k hovudkvarter under 1. verdskrigen

Schlesien vert skrive ned i Flanderka sin rapport om korleis russiske spionar fløymer inn over monarkiet.

Bakgrunn

Schlesien er eit område som i 1914 var delt mellom Tyskland og Austerrike-Ungarn der det meste låg i Tyskland. I dag er området hovudsakleg polsk, med mindre deler i Tsjekkia og Tyskland. I romanen er det eksplisitt snakk om det austerrikske Schlesien. Hovudstad i austerriksk Schlesien var Troppau (no Opava).

Sitat
[2.2] Tato nová situace umožnila ruským vyzvědačům, při pohyblivosti fronty, vniknutí hlouběji do území našeho mocnářství, zejména do Slezska i Moravy, odkud dle důvěrných zpráv velké množství ruských vyzvědačů odebralo se do Čech.

Skrivst òg:Slezsko cz Schlesien de Silesia en Śląsk pl

Blataen flag
Wikipedia cz Google kartsøk

Blata er eit område der Flanderka gav opp å fylla kvota si med betalte angivarar ettersom folk der var spesielt sta.

Bakgrunn

Blata er den flate regionen omgitt av Budějovice, Soběslav, Tyn nad Vltavou, Třeboň og Jindřichův Hradec. Området var kjendt for bondeoppstandar.

Sitat
[2.2] Nejvíce mu dala starostí instrukce, jak získati z místního obyvatelstva placené donášeče a informátory, nakonec, poněvadž uznal za nemožné, aby to mohl být někdo z místa, kde začínají Blata a kde je ten lid taková tvrdá palice, připadl na myšlenku vzít na tu službu obecního pasáka, kterému říkali „Pepku, vyskoč!“ Byl to kretén, který vždy na tuto výzvu vyskočil. Jedna z těch ubohých, přírodou a lidmi zanedbaných postav, mrzák, který za pár zlatek ročně a za tu nějakou obživu pásl obecní dobytek.
Přeroven flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Přerov er nemnd i avsløring om kva som kom fram ac upatriotiske utsegn under kalaset på gendarmeri-stasjonen i Putin. Den russiske øvstkommanderande Nikolaj Nikolajevitsj er neste veke i Přerov skal Flanderka ha sagt.

Bakgrunn

Přerov er ein by i Olomouc-distriktet i Mähren. Den har i dag (2018) om lag 45 000 innbyggjarar.

Linkar

Sitat
[2.2] Nakláněje se k uchu strážmistra, šeptal: „Že jsme všichni Češi a Rusové jedna slovanská krev, že Nikolaj Nikolajevič bude příští týden v Přerově, že se Rakousko neudrží,
Schönbrunnen flag
Wikipedia czdeenno Google kartsøk

Schönbrunn er nemnd i avsløring om kva som vard sagt av upatriotiske ting under kalaset på gendarmeri-stasjonen. Keisaren måtte stengjast inne på do så han ikkje dreit rundt på heile Schönbrunn vart det hevda.

Bakgrunn

Schönbrunn var sommar-residens for keisaren fram til monarkiet vart oppløyst i 1918. No er det for det meste museum og står på verdsarv-lista til UNESCO. Slottet har 1441 rom og er ein av dei største turist-attraksjonane i Wien.

Sitat
[2.2] Závodčí se zastavil u okna, a bubnuje na ně, prohlásil: „Vy jste si také, pane strážmistr, nedal ubrousek na ústa před naší bábou a pamatuji se, že jste jí řekl: ,Pamatujou, bábo, že každý císař a král pamatuje jen na svou kapsu, a proto vede válku, ať je to třebas takový dědek jako starý Procházka, kterého nemohou už pustit z hajzlu, aby jim nepodělal celý Schönbrunn.’„
Kobylisyen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Kobylisy var der slaktaren Chaura kom frå, nemnd i ein anekdote.

Bakgrunn

Kobylisy er ein bydel i nordlege delen av Praha, fram til 1922 eiga administrativ eining. Det var her attentatet på Heydrich i 1942 starta. Kobylisy metrostasjon vart opna i 2004.

Sitat
[2.2] „To byl bych si nikdy nemyslil,“ vykládal Švejk, „že taková cesta do Budějovic je spojena s takovejma vobtížema. To mně připadá jako ten případ s řezníkem Chaurou z Kobylis. Ten se jednou v noci dostal na Moráň k Palackýho pomníku a chodil až do rána kolem dokola, poněvadž mu to připadalo, že ta zeď nemá konce.
Moráňen flag
Google kartsøk

Moráň var der slaktaren Chaura, nemnd i ein anekdote, gjekk rundt statua av František Palacký ei heil natt.

Bakgrunn

Moráň er den delen av Praha der Palacký-monumentet står.

Sitat
[2.2] „To byl bych si nikdy nemyslil,“ vykládal Švejk, „že taková cesta do Budějovic je spojena s takovejma vobtížema. To mně připadá jako ten případ s řezníkem Chaurou z Kobylis. Ten se jednou v noci dostal na Moráň k Palackýho pomníku a chodil až do rána kolem dokola, poněvadž mu to připadalo, že ta zeď nemá konce.
Píseken flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk Švejk-muzeum

Písek er sentrum for handlinga då den skitfulle gendarmen frå Putim dukkar opp på Bezirskgendarmeriekommando med Švejk i handjern. Dette er slutten på Švejk sin berømte anabase men han vert òg kvitt mistanken han har på seg for å vera russisk spion. Neste morgon vert han send til regimentet sitt i Budějovice. Písek er nemnd mange gonger i samtalane i dette kapittelet.

Písek vart nemnd alt i [I.1] i anekdota om grisegjeldaren frå Vodňany.

Bakgrunn

Písek er ein by i Sør-Böhmen med omtrent 30000 innbygjarar. Den ligg ved elva Otava og vart hardt råka av flaumen i 2002. Den eldste steinbrua i Tsjekkia kryssar Otava her. Byen er òg eit viktig sentrum for utdanning.

Sitat
[2.2] Závodčího zmocnila se naprostá deprese, a když po hrozném utrpení pozdě večer dorazili do Písku k četnickému velitelství, na schodech řekl úplně zdrceně závodčí Švejkovi: „Teď to bude hrozné. My od sebe nemůžem.“ A opravdu bylo to hrozné, když strážmistr poslal pro velitele stanice, rytmistra Königa. První slovo rytmistrovo bylo: „Dýchněte na mne.“ „Teď to chápu,“ řekl rytmistr, zjistiv nesporně situaci svým bystrým, zkušeným čichem, „rum, kontušovka, čert, jeřabinka, ořechovka, višňovka a vanilková.
Otavaen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk
otava.jpg

Otava gjennom Písek.

Otava vert såvidt nemnd avdi vaktmeister Matějka utålmodig ventar på å koma seg ut frå politistasjonen i Písek for eit parti "Schnaps" ein eller anna stad nede ved Otava.

Bakgrunn

Otava er ei elv som renn gjennom Písek og ut i Vltava ved Zvíkov litt lenger nord.

Otava er òg namnet på eit lokalt hotell så det kan teoretisk vera dette forfattaren tenkte på. Denne hypotesen vert likevel motsagt av det faktum at hotellet ligg ovafor politistasjonen, medan forfattaren utrykkeleg skriv "nede ved Otava". I tillegg må det leggjast vekt på at Hašek vanlegvis brukte hermeteikn rundt namn på etablissement, og dette er ikkje tilfellet her.

Sitat
[2.2] Rytmistr studoval „bericht“ četnického strážmistra z Putimě o Švejkovi. Před ním stál jeho četnický strážmistr Matějka a myslel si, aby mu rytmistr vlezl na záda i se všemi berichty, poněvadž dole u Otavy čekají na něho s partií „šnopsa“.

Skrivst òg:Wottawa de

Budějoviceen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk Švejk-muzeum

Budějovice spelar ei sentral rolle i dette kapittelet ettersom deler av handlinga føregår her, og resten av kapittelet dreiar seg om Švejk sine forsøk på koma seg hit. Det 91.infanteriregiment som Lukáš og Švejk tenestgjorde i var forlagd i byen, i Mariánská kasárna. Fleire av personane som er med i romanen framover, kjem med her. Dette gjeld kaptein Ságner, eittårsfrivillig Marek og oberst Schröder. Budějovice er kanskje den staden som er oftast nemnd i Švejk, og det er den siste geografiske referansen i heile romanen.

Byen vart nemnd alt i kapittel ein i ei historie Švejk fortel BretschneiderU kalicha. Gjennom fleire anekdotar i romanen kjem det klårt fram at Švejk gjorde fyrstegongstenesta si i Budějovice.

Bakgrunn

Budějovice var inntil 1920 namnet på České Budějovice, den største byen i Sør-Böhmen, i dag med nesten 100 000 innbyggjarar. Byen er òg det politiske og kommersielle senteret i området. Byen har gjeve namn til eit vidkjend ølmerke, Budweiser, som Pivovar Budějovický Budvar har brygga sidan 1895. Byen heitte i 1914 òg offisielt Budweis, vel 40 prosent av innbyggjarane var tyske. Innbyggjartalet i 1914 var om lag 44 000. På tsjekkisk vart byen mest kalla České Budějovice òg under Austerrike. Byen tilhøyrde Okresní hejtmanství Budějovice og var òg del av rettsdistriktet med same namn.

Budějovice var fram til 1. juni 1915 heimebasen IR91 Ersatzbattailon, eininga Jaroslav Hašek slutta seg til 17. februar 1915. Hovudsetet deira var Mariánská kasárna som òg husa reserveoffiserskulen. Bataljonen vart så flytta til Bruck an der Leitha, som omtala i romanen. Som "landsturminfanterist" med status eittårsfrivillig melde Jaroslav Hašek seg på reserveoffiserskulen men avslutta ikkje kurset, truleg vart han utvist av disiplinære grunnar. Han låg på sjukehus i ein periode - han leid av endokarditt (hjarteklappbetennelse) og gikt, den siste lidinga tileigna han seinare Švejk. Mange av sogene Marek fortel Švejk i arresten tykkjest å vera bygde på forfattaren sine eigne opplevingar.

Linkar

Kjelde: Bohumil Vlček, Jaroslav Kejla, Radko Pytlík

Sitat
[2.2] A opět se dál nadporučík se Švejkem mlčky pozorovali, až konečně řekl nadporučík Lukáš s drsnou ironií: „Pěkně vás vítám, Švejku, do Českých Budějovic. Kdo má být oběšen, ten se neutopí. Už na vás vydali zatykač a zítra jste u regimentsraportu. Já se s vámi již zlobit nebudu. Natrápil jsem se s vámi dost a dost a moje trpělivost praskla. Když si pomyslím, že jsem mohl tak dlouho žít s takovým blbem jako vy...“

Skrivst òg:Budweis de

Malšeen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Malše er elva som den eittårsfrivillige Marek bada i om vinteren for å pådra seg revmatisme som kunne gjera han tenesteudyktig.

Bakgrunn

Malše er ei elv i Oberösterreich og Tsjekkia som renn ut i Vltava i Budějovice.

Sitat
[2.2] Když jsem totiž narukoval,“ vypravoval dál, „tak jsem si předně najal pokoj v městě a snažil jsem si zaopatřit rheumatismus. Třikrát za sebou jsem se namazal a pak jsem si lehl za město do příkopu, když pršelo, a zul si boty. Nepomáhalo to. Tak jsem se v zimě v noci koupal v Malši celý týden, a docílil jsem pravý opak.

Skrivst òg:Maltsch de

Niniveen flag
Wikipedia czdeenno Google kartsøk

Ninive er nemnd av Marek som fortel om sitt hovmod og korleis det leia til hans fall som enda i arresten saman med Švejk.

Bakgrunn

Ninive var ein av dei viktigaste byane i oldtidas Midtausten og var ved fleire høve hovudstad i Assyria. Byen låg ved elva Tigris, ved den noverande Mosul i Irak.

Sitat
[2.2] Svou zpověď zakončil jednoroční dobrovolník slavnostně: „Došlo i na Karthago, z Ninive udělali zříceniny, milý příteli, ale hlavu vzhůru! Ať si nemyslí, že když mne pošlou na front, že dám jednu ránu. Regimentsraport!

Skrivst òg:Niniveh en

Šumavaen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Šumava vert nemnd av Marek når han fortel cellekameraten sin at Oberst Schröder hadde brøla til han så det høyrdest til Šumava.

Bakgrunn

Šumava er eit område i den vestlege delen av Böhmen på grensa mot Bayern og Austerrike. Området er høglendt, skogrikt, tynt befolka og delar av det er verna som Nasjonalparken Šumava. Deler av Hašek sitt 91. infanteriregiment var rekruttert frå Šumava, eit område der fleirtalet fram til 1945 var tysktalande.

Sitat
[2.2] Obrst Schröder přijel na mne přímo na koni a div mne nepovalil na zem. ,Donnerwetter,’ zařval, až to bylo slyšet jistě na Šumavě, ,was machen Sie hier, Sie Zivilist?’

Skrivst òg:Böhmerwald de

Engadinen flag
Wikipedia deenno Google kartsøk

Engadin vart i fylgje Marek brukt som skjellsord mot rekruttar av korporal Althof gjennom omgrepet "Engadingeit".

Bakgrunn

Engadin er ein lang dal i kantonen Graubünden i det sørvestlege Sveits. Geiterasen det er snakk om vert mest omtala som Pfauenziege (Pfauengeit) og er no utdøydd.

Dalen er direkte nemned av Jaroslav Hašek i avisartikkelen "Vintersport" frå 1910.

Linkar

Sitat
[2.2] U 11. kompanie kaprál Althof používá slova: engadinská koza. Svobodník Müller, německý učitel z Kašperských Hor, nazývá nováčky českými smraďochy, šikovatel Sondernummer volskou žábou, yorkshirským kancem a slibuje přitom, že každého rekruta vydělá.
Yorkshireen flag
Wikipedia czdeenno Google kartsøk
yorkshire.png

© SOA Třeboň

Yorkshire vart brukt som skjellsord av sersjant Sondernummer gjennom omgrepet Yorkshire-galte.

Bakgrunn

Yorkshire er eit tidlegare fylke i Nord-England med York som hovudstad. Namnet er enno i bruk om regionen. Leeds og Sheffield er dei største byane. Yorkshire-grisen (eller Large White) er ein av dei mest utbreidde svinerasane på kloden.

Sitat
[2.2] U 11. kompanie kaprál Althof používá slova: engadinská koza. Svobodník Müller, německý učitel z Kašperských Hor, nazývá nováčky českými smraďochy, šikovatel Sondernummer volskou žábou, yorkshirským kancem a slibuje přitom, že každého rekruta vydělá.
Kašperské Horyen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Kašperské Hory vert nemnd fyrste gong i samband med Müller og namnet dukkar opp med jamne mellomrom i resten av boka. Det 91.regiment hadde nokre soldatar frå Kašperské Hory. Lesaren får òg ein smakebit på dialekten i samband med dei fargerike uttrykka til putzfleck Batzer.

Bakgrunn

Kašperské Hory er ein liten by i Šumava som fram til 1945 hovudsakleg var tysktalande. Den låg i rekruterringsområdet til det 91. infanteriregiment, noko som eg kan utleiast av romanen.

Linkar

Sitat
[2.2] U 11. kompanie kaprál Althof používá slova: engadinská koza. Svobodník Müller, německý učitel z Kašperských Hor, nazývá nováčky českými smraďochy, šikovatel Sondernummer volskou žábou, yorkshirským kancem a slibuje přitom, že každého rekruta vydělá.

Skrivst òg:Kašperské Mountains Sadlon Bergreichenstein de

Afrikaen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk
afrika.png

Prager Tagblatt, 22.9.1914

Afrika er omtala av Marek når han beskriv underoffiserane ved regimentet i Budějovice; desse dansar rundt rekruttane og skriv til dei som villmenn frå Afrika.

Bakgrunn

Afrika er ein av dei fem verdsdelene, den nest største etter Asia. I 1914 var Afrika enno kolonisert av europeiske stormakter (med unntak av Etiopia). Fyrste verdskrigen påverka kontinentet i og med at Tyskland mista koloniane sine der. Av andre krigførande makter hadde Storbritanna, Frankrike, Portugal, Belgia og Italia koloniar der.

Troppar frå Afrika deltok både i den britiske og franske hæren under 1. verdskrigen, dei mest kjende og talrike var "Tirailleurs sénégalais" i den franske hæren.

Sitat
[2.2] Všichni vojenští představení snaží se tak vštípit lásku k vlasti zvláštními pomůckami, jako je řev a tanec kolem rekrutů, válečný ryk, připomínající divochy v Africe připravující se ke stažení nevinné antilopy nebo k pečení kýty z misionáře, připraveného ke snědění. Němců se to ovšem netýká.

Skrivst òg:Africa en

Nordpolenen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Nordpolen er omtala av Marek når han beskriv korleis Konrad Dauerling hadde fått seg eit slik slag i hovudet som liten at det såg utflata ut som jorda ved Nordpolen. Hans usannsynlege mangel på intelligens skal ha hange nøye saman med dette.

Bakgrunn

Nordpolen (geografisk) ligg på 90 grader nordleg breidde og er det eine av dei to punkta (den geografiske nordpolen og Sørpolen), som Jorda roterar rundt. På grunn av variasjonar i jordaksen varierer nordpolpunktet litt heile tida.

Sitat
[2.2] Zanedlouho po narození upadla s ním chůva a malý Konrád Dauerling uhodil se do hlavičky, takže ještě dnes je vidět na jeho hlavě takovou zploštěnost, jako kdyby kometa narazila na severní točnu.

Skrivst òg:Severní točna Hašek Severní pól cz North Pole en

Hainburgen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Hainburg er nemnd når Marek fortel Švejk om den idiotiske fähnrich Dauerling som fekk opplæringa si ved kadettskulen der.

Bakgrunn

Hainburg er ein by i Austerrike ved Donau like før elva renn inn i Slovakia. Den ligg i Bezirk Bruck an der Leitha. Frå 1869 til 1913 låg det ein kadettskule her. Sjå Pionierkadettenschule Hainburg.

Sitat
[2.2] Mladý Dauerling po hrozném zápase s čtyřmi třídami nižší reálky, které vystudoval soukromě, přičemž předčasně zešedivěl a zblbl jeho domácí učitel a druhý chtěl skočit v zoufalství se svatoštěpánské věže ve Vídni, přišel do hainburské kadetní školy. V kadetce se nikdy nedbalo na předběžné vzdělání, neboť to většinou nehodí se pro rakouské aktivní důstojníky.
Kutná Horaen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Kutná Hora var åstaden for episoden mellom major Wenzl og Kadetstellvertreter Zítko.

Bakgrunn

Kutná Hora er ein by i det sentrale Tsjekkia, om lag 100 kilomter aust for Praha. Den vart rik på sølv i middelalderen og var ein periode ein av dei viktigaste byane i området. Dei mange storslagne bygningane vitnar om denne fordums velstand og byen er på UNESCO si verdsarvlista.

I 1913 vitja Jaroslav Hašek byen saman med Zdeněk Matěj Kuděj.

Linkar

Sitat
[2.2] Když před lety sloužil jako hejtman v Kutné Hoře, vynadal jednou v opilosti v jednom hotelu vrchnímu, že je česká pakáž. Upozorňuji přitom, že ve společnosti mluvil major Wenzl výhradně česky, stejně jako ve své domácnosti, a že jeho synové studují česky.

Skrivst òg:Kuttenberg de

Vávrova třídaen flag
Google kartsøk

Vávrova třída er nemnd i soga Švejk fortel Marek i om den fyrste invalide i regimentet sitt, Mlíčko, som vart frådømd medalje og trefot etter å ha oppførd seg upatriotisk.

Bakgrunn

Vávrova třída var det tidlegare namnet på ei gate i Královské Vinohrady, oppkalla etter Čeněk Vávra, borgarmeister i Vinohrady frå 1868 til 1873. Gata vart i 1926 omdøypt til Rumunská ulice.

Linkar

Sitat
[2.2] „O velkej stříbrnej medalii za udatnost, kterou dostal jeden truhlář z Vávrovy ulice na Král. Vinohradech, nějakej Mlíčko, poněvadž byl první, kterému u jeho regimentu utrh na začátku války granát nohu.

Skrivst òg:Wawragasse Reiner Vávra Strasse de Vávrova ulice Švejk

Božetěchova uliceen flag
Google kartsøk

Božetěchova ulice er nemnd i soga Švejk fortel Marek om ein far som hadde hengt opp medaljen til den falne sonen sin på do.

Bakgrunn

Božetěchova ulice er ein gatestubb i Vyšehrad i Praha.

Sitat
[2.2] V Božetěchově ulici na Vyšehradě jeden rozzuřenej otec, který myslel, že si z něho úřady dělají legraci, pověsil tu medalii na záchod a jeden policajt, který s ním měl na pavlači ten záchod společnej, udal ho pro velezrádu, a tak si to ten chudák odskákal.“
Belgiaen flag
Wikipedia czdeenfrnlnnno Google kartsøk

Belgia er nemnd i den usamanhengande utgreiinga til kaptein Spíro på hotellet i Budějovice. Belgarane som gruppe hadde alt vorte omtala av Wendler i samband med Klosterhoek [I.14]. Ein anna stad i Belgia, Anloy, dukkar opp i Biegler sitt foredrag for hejtman Ságner om favorittlektyren sin. Sjå Udo Kraft.

Bakgrunn

Belgia kom tidleg med i krigen på alliert side etter at Tyskland 4.august 1914 gjekk til åtak på landet for å omgå dei franske grensefestningane. Dette var medverkande til at Storbritannia bestemde seg for å gå med i krigen. Belgia ytte sterk motstand og det var ikkje før i oktober at Antwerpen fall. Gjennom resten av krigen var nesten heile landet okkupert. Belgia leid store menneskelege og materielle tap i krigen. Etter krigen overtok Belgia regionen Malmedy-Eupen frå Tyskland.

Sitat
[2.2] „Uvažte prosím dobře. Máme ve zbrani rakouské zeměbranecké hulány, rakouské zeměbrance, bosenské myslivce, rakouské myslivce, rakouské pěšáky, uherské pěšáky, tyrolské císařské střelce, bosenské pěšáky, uherské pěší honvédy, uherské husary, zeměbranecké husary, jízdní myslivce, dragouny, hulány, dělostřelce, trén, sapéry, sanitu, námořníky. Rozumíte? A Belgie? První a druhá výzva vojska tvoří operační armádu, třetí výzva obstarává službu v zádech armády...“

Skrivst òg:Belgie cz Belgien de Belgium en Belgique fr België nl

Tyrolen flag
Wikipedia czdeenitno Google kartsøk
tyrol.jpg

Das interessante Blatt, 30.12.1915

Tyrol er nemnd i den usamanhengande utgreiinga til kaptain Spíro. Han nemner området indirekte når han snakkar om Tiroler Kaiserschützen (keisarlege tyrolske skyttarar).

Bakgrunn

Tyrol var i 1914 ein austerriksk region, større enn dagens austerrikske Tyrol ettersom den òg omfatta den noverande italienske provinsane Alto Adige (Sør-Tirol) og Trento. Frå krigsutbrotet 23.mai 1915 til våpenkvila i oktober 1918 gjekk fronten mellom Italia og Austerrike dels gjennom Tyrol.

Tiroler Kaiserschützen var opprinneleg ei Landwehr-eining med berre Tyrol og Vorarlberg som operasjonsområde, men vart likevel teken i bruk som regulære styrkar ved fleire frontavsnitt og hadde store tap. Etter krigsutbrotet mot Italia vart dei sette inn i heimprovinsen. Kaiserschützen vart fram til 1917 kalla Landeschützen så forfattaren er her hamna litt i forkant av dei faktiske handingane. Det kan òg vera Tiroler Kaiserjäger som er meint ettersom desse alt eksisterte under dette namnet i 1915.

Sitat
[2.2] „Uvažte prosím dobře. Máme ve zbrani rakouské zeměbranecké hulány, rakouské zeměbrance, bosenské myslivce, rakouské myslivce, rakouské pěšáky, uherské pěšáky, tyrolské císařské střelce, bosenské pěšáky, uherské pěší honvédy, uherské husary, zeměbranecké husary, jízdní myslivce, dragouny, hulány, dělostřelce, trén, sapéry, sanitu, námořníky. Rozumíte? A Belgie

Skrivst òg:Tyrolsko cz Tirol de Tirolo it

Sambandstataneen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk
usa.jpg

Ekspedisjons-styrke under 1. verdskrigen

Sambandstatane (USA) vert diskutert av offiserane på hotellet i Budějovice. Diskusjonen gjeld om Amerika kjem med i krigen eller ikkje. Av dette er det klart det er den politiske eininga USA det er snakk om, ikkje det geografiske Amerika.

Bakgrunn

Sambandstatane var nøytralt fram til 6. april 1917, då landet provosert av den tyske ubåtkrigen og utsiktene til eit alliert nederlag, lyste krig mot Tyskland.

Krig mot Austerrike-Ungarn

Krigslysinga mot Austerrike-Ungarn kom fyrst 7. desember. Under avstemninga i Senatet var 74 for, ingen mot, i Representanthuset stemde 365 for og EIN mot! Kampar mellom austerriske og amerikanske styrkar føregjekk truleg berre på fronten ved Piave i oktober 1918. Sjølv desse var av lite omfang ettersom den amerikanske ekspedisjonsstyrken bestod av kun Infantry Regiment 332, nokre fly, og sanitetseiningar. Dei siste oppnådde ein viss åtgaum: mellom dei tenestegjorde Ernest Hemingway. Opphaldet hans ved Piave resulterte i romanen Farvel til våpna.

Viktig intervensjon

Den økonomiske (og etter kvart militære) styrken til USA fekk avgjerande betydning for krigsutfallet. Etter krigen spela påverknad frå USA i betydeleg rolle for utforminga av det nye Europa. President Woodrow Wilson var pådrivar for nasjonal sjølvbestemmelse, noko som ikkje minst kom Tsjekkoslovakia og dei andre etterfylgjarstatane til Austerrike-Ungarn til gode.

Hašek på trykk i USA

Tsjekkisk-språklege aviser i USA trykte Jaroslav Hašek sine forteljingar fleire gonger. Frå 1911 til 1917 dukka desse opp i Slavie, a vekeavis som kom ut i Racine, Wisconsin, seinare i Chicago. Ein av dei var Dobrý voják Švejk som dei trykte i 1911. Det aller fyrste tilfellet forfattaren av denne web-sida veit om var likevel Smrt Horala som dukka opp i Národní noviny i Baltimore alt i 1902.

Kuděj

Jaroslav Hašek vitja aldri USA men har nok hatt ein god del andrehands kunnskap om landet frå den nære venen Zdeněk Matěj Kuděj som budde seks år i landet (1903 til 1909) og reiste mykje ikring.

Linkar

Sitat
[2.2] Od druhého konce stolu bylo slyšet čísi vážný hlas: „Amerika se do války pouštět nemůže. Američani a Angličani jsou na nůž. Amerika není na válku připravena.“

Skrivst òg:Spojené státy cz Vereinigte Staaten de Forente stater no

Šabacen flag
Wikipedia deennnsr Google kartsøk
sabac2.png

© ÖSTA

Šabac dukkar opp på netthinna til oberst Schröder når han les om dei dårlege nyhenda frå fronten. Byen er nemnd at i [2.4] når Marek nektar å reingjera latrinene, trass Befehl frå Schröder.

Bakgrunn

Šabac er ein by i Serbia ved elva Sava. Byen var ein av dei fyrste som vart invaderte i 1914 og var i frontlinja gjennom nesten heile hausten 1914. Då invasjonsstyrkane fyrst kom til byen 14.august utførde dei systematiske massakrar på innbyggjarane, berre halvparten overlevde til slutt krigen. Grunna dei mange slaga og dei store øydeleggjingane vart Šabac òg kalla det serbiske Verdun. Byen skifta hender fleire gonger om hausten men innan utgangen av 1914 var den atter under serbisk kontroll.

5. november 1914 marsjerte IR91 gjennom byen på veg til fronten, litt lenger aust, ved elva Kolubara.

Linkar

Sitat
[2.2] Plukovník Schröder v mrzuté náladě odešel domů, a když se ráno probudil, měl ještě horší náladu, poněvadž v novinách, které četl v posteli, několikrát našel větu ve zprávách z bojiště, že vojska byla odvedena na předem již připravené posice. Byly to slavné dny rakouské armády, podobající se jako vejce vejci dnům u Šabace.

Skrivst òg:Schabatz de Шабац sr

Andalusiaen flag
Wikipedia czdeenesnn Google kartsøk

Andalusia vert såvidt nemnd av forfattaren når han beskriv korleis Marek og Švejk tergar fangevaktaren som om han var ein andalusisk okse i Sevilla.

Bakgrunn

Andalusia er ein spansk autonom region, den mest folkerike og nest største av dei sytten autonome regionane i Spania. Hovudstad og største by er Sevilla.

Sitat
[2.2] A zatímco oba tak dráždili profouse, jako v Seville andaluského býka dráždí červeným šátkem, nadporučík Lukáš s úzkostí očekával, kdy se objeví Švejk, aby hlásil, že nastupuje opět službu.

Skrivst òg:Andalusie cz Andalusien de Andalucía es

Sevillaen flag
Wikipedia czdeenesnn Google kartsøk

Sevilla vert såvidt nemnd av forfattaren når han beskriv korleis Marek og Švejk tergar fangevaktaren som om han var ein andalusisk okse i Sevilla.

Bakgrunn

Sevilla er hovudstad i den spanske regionen Andalusia.

Sitat
[2.2] A zatímco oba tak dráždili profouse, jako v Seville andaluského býka dráždí červeným šátkem, nadporučík Lukáš s úzkostí očekával, kdy se objeví Švejk, aby hlásil, že nastupuje opět službu.

Skrivst òg:Seville en

Index Back Forward II. Ved fronten Hovudpersonen

2. Švejks anabase til Budějovice


© 2009 - 2018 Jomar Hønsi Sist oppdatert: 19/8-2018