Hovudpersonen

Den gode soldat Švejk

Hovudpersonen Change languageChange language
Change languageChange language

Personar

Romanen på nettŠvejk museumŠvejk CentralReisedagbokBlogFacebookKontakt

Franz Ferdinand og Sophie ved avreisa frå rådhuset i Sarajevo, 5 minutt før attentatet 28.juni 1914.

Den gode soldaten Švejk er ein roman med eit uvanleg rikt persongalleri. I tillegg til dei mange som deltek direkte i handlinga, vert eit stort tal fiktive og reelle personar (og dyr) nemnde, enten i anekdotane til Švejk, direkte av forfattaren eller indirekte gjennom ord og uttrykk.

Denne sida inneheld ei oversikt over alle som er omtala i boka, frå Napoléon i innleinga til kaptein Ságner i dei siste linjene av den ufullførde del fire. Lista er sortert etter når personen fyrst blir nemnd. Kapitteloverskriftene er fritt omsette til nynorsk av utgjevarane av denne vev-sida. I januar 2014 manglar enno 20 omtalar.

  • Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av romanen og har linkar til det relevante kapittelet
  • Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google søk og Švejk online.

Enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i nokre høve fornorska.

Personnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Doktor Grünstein som tek direkte del i handlinga, Heinrich Heine som historisk person, og Ferdinand Kokoška som oppdikta person, nemnd i dialogar eller anekdotar. Merk at ei rekkje tilsynelatande fiktive personar faktisk har klårt gjenkjennelege førebilete frå det verkelege liv. Sjå m.a. Lukáš og Wenzl.

>> Den gode soldat Švejk liste over folk som er omtala i romanen (585) Syn alle
>> I. Bak fronten
>> II. Ved fronten
>> III. Det ærerike samanbrotet
Index Back Forward I. Bak fronten Hovudpersonen

2. Den gode soldat Švejk på hovudpolitistasjonen

Detektiv Brixien flag
Google søk
brixi.png

Adresář královského hlavního města Prahy a obcí sousedních (1907)

Brixi var ein detektiv som arresterte ein uvanleg tjukk papirhandlar som hadde betalt for two serbiske studentar på U Brejšky og deretter vorte observert full saman med dei på Café Montmartre. Papirhandlaren var ein av Švejk sine seks medfangar på Policejní ředitelství.

Bakgrunn

Denne detektiven kan godt ha hatt ein motpart i det verkelege liv men etternamnet Brixi (inkludert varianten Briksi) var likevel svært sjeldant i Praha. Høgst eit titals personar hadde dette namnet på den tida det er snakk om. Ingen av dei er oppført med yrke som synest å vera relatert til politiet.

Sitat
[1.2] Výjimku dělal neobyčejně tlustý pán s brýlemi, s uplakanýma očima, který byl zatčen doma ve svém bytě, poněvadž dva dny před atentátem v Sarajevu platil „U Brejšky“ za dva srbské studenty, techniky, útratu a detektivem Brixim byl spatřen v jejich společnosti opilý v „Montmartru“ v Řetězové ulici, kde, jak již v protokole potvrdil svým podpisem, též za ně platil.
Cristoforo Colomboen flag
*1451(?) Genova(?) - †20.5.1506 Valladolid
Wikipedia czdeenesitnn Google søk
colombus.jpg

Columbus knuser egget

Cristoforo Colombo vert indirekte nemnd gjennom beskrivelsen av hendinga som førde til arrestasjonen av ein av Švejk sine celle-kameratar. Denne var ein historielærar som avslutta analysien sin av ulike attentat med utsagnet: "Ideen om attentatet er like enkel som Columbi egg".

Bakgrunn

Cristoforo Colombo var ein opphaveleg italiensk oppdagar og handelsmann, kjend for den europeiske "oppdaginga" av Amerika i 1492.

Columbi egg er eit uttrykk som brukast om ei rimeleg enkel løysing på eit innfløkt problem. Frå Wikipedia: I et selskap der Christofer Columbus deltok, var det flere som ikke trodde at han hadde oppdaget Amerika. Han oppfordret da de tilstedeværende til å få et egg til å stå på høykant. Da ingen av de tilstedeværende klarte dette, banket han det litt flatt i den ene enden, og fikk derved egget til å stå. Symbolikken var at selv om ideen var enkel, var det likevel et spørsmål om å komme på den.

Sitat
[1.2] Malý pán, kterému se to stalo ve vinárně, byl profesorem dějepisu a vykládal vinárníkovi dějiny různých atentátů. Byl zatčen právě v okamžiku, když končil psychologický rozbor každého atentátu slovy: „Myšlenka atentátu je tak jednoduchá jako, Kolumbovo vejce’.“

Skrivst òg:Kryštof Kolumbus cz Christoph Kolumbus de Christopher Columbus en Cristóbal Colón es Kristoffer Columbus no

Jesus Kristusen flag
*4 f.kr(?) Betlehem - †30(?) Jersusalem
Wikipedia czdeennn Google søk
kristus.jpg

Slik El Greco såg han

Jesus Kristus vert av Švejk omtala "Kristus Pán", bokstaveleg omsett "Herren Kristus". Dette er når han fortel medfangane sine om den håplause stoda deira. "Kristus Herren var òg uskuldig" er dei lite oppmuntrande orda dei får høyra. Jesus vart meir perifert nemnd i fyrste kapittelet gjennom utbrotet Ježíšmarjá som Švejk brukte då han fekk høyra om attentatet i Sarajevo. Jesus vert nemnd mange gonger i romanen, mest gjennom diverse uttrykk.

Bakgrunn

Jesus Kristus var ein sentral bibelsk person. Han la grunnlaget for den kristne tru. Jesus vart korsfesta for oppvigleri i år 33 under det romerske herredømet. Fødselsår og dødsår er likevel høgst usikkert. I fylgje den kristne tru og eigne påstandar skal Jesus ha vore Guds Son og Frelsaren Messias. Jesus var òg ein viktig profet i islam men denne relegionen tillegg han ei langt meir beskjeden rolle. Jødedomen betraktar Jesus som ein falsk Messias.

Sitat
[1.2] „Já jsem nevinnej, já jsem nevinnej,“ opakoval zježený muž. „Kristus Pán byl taky nevinnej,“ řekl Švejk, „a taky ho ukřižovali. Nikde nikdy nikomu na nějakým nevinným člověku nezáleželo. Maul halten und weiter dienen!, jako říkávali nám na vojně. To je to nejlepší a nejkrásnější.“

Skrivst òg:Ježíš Kristus cz Jesus Christ en

Lombroso, Cesareen flag
*6.11.1835 Verona - †19.10.1909 Torino
Wikipedia deenitno Google søk

Lombroso vert referert til i samband med boka L'uomo delinquente når forfattaren skildrar forhøyraren på Policejní ředitelství. Denne såg ut som ein forbrytartype skildra av Lombroso i nettopp denne boka.

Bakgrunn

Lombroso var ein italiensk kriminolog, antropolog og jurist. Han er rekna som grunnleggjar av kriminalantropologien. Lombroso forfekta synet om at kriminalitet var nedarva. Lombroso avviste det hittil klassiske synet om at forbryterske instinkt låg i mennskenaturen. Hans antropologistiske kriminologi hevda at kriminell åtferd låg i genene og kunne verta forsterka av fysiske skavankar. Den fysiske utsjånaden kunne indikera om ein person var ein forbrytar, noko han gav mange døme på gjennom illustrasjonar i bøkene sine. Lombroso var av jødisk avstamning og døypt Ezechia Marco Lombroso.

Linkar

Sitat
[1.2] „Dobrý večer přeju, pánové, všem vespolek.“ Místo odpovědi dloubl ho někdo pod žebra a postavil před stůl, za kterým seděl pán chladné úřední tváře s rysy zvířecké ukrutnosti, jako by právě vypadl z Lombrosovy knihy „O typech zločinných“. Podíval se krvežíznivě na Švejka a řekl: „Netvařte se tak blbě.“
Jan Nepomuckýen flag
*1345(?) Nepomuk - †20.3.1391 Praha
Wikipedia czdeen Google søk
nepomuk.jpg

Statue i Třeboň

Jan Nepomucký vart av Švejk halden fram som døme på kor ille fangar vart behandla før i forhold til den hensynsfulle behandlinga han og medfangane hans fekk desse julidagane i 1914. Helten vår hevdar feilaktig at Nepomuk vart drukna frå Eliščin most.

Bakgrunn

Jan Nepomucký var ein tsjekkisk prest og martyr som vart blinda, torturert og drukna i Vltava. I dag står det ein statue av han på Karlův most der han vart kasta utfor. Han vart kanonisert i 1729 og er no nasjonalhelgen. Han er gravdlagd i St.Veits-domen i Praha. Nepomuk dukkar opp att i anekdoten om Šic i [II.5].

Linkar

Sitat
[1.2] Nebo mu dali nohy do španělský boty a natáhli ho na žebřík, když se nechtěl přiznat, nebo mu pálili boky hasičskou pochodní, jako to udělali svatému Janu Nepomuckému.

Skrivst òg:John of Nepomuk en Johannes Nepomuk de Johan Nepomuk no

Index Back Forward I. Bak fronten Hovudpersonen

2. Den gode soldat Švejk på hovudpolitistasjonen


© 2009 - 2018 Jomar Hønsi Sist oppdatert: 12/10-2018