Hovudpersonen

Den gode soldat Švejk

Hovudpersonen Change languageChange language
Change languageChange language

Stader

Romanen på nettŠvejk museumLiterární ArchivReisedagbokBlogFacebookKontakt

Kart over Austerrike-Ungarn i 1914. Švejk si rute gjekk i si heilheit innafor Dobbeltmonarkiet sine grenser.

Den Gode Soldat Švejk inneheld ei mengde omtalar av stadsnamn - enten direkte i handlinga, i dialogar eller i forfattaren sine merknader. Jaroslav Hašek var sjølv svært vidfaren og hadde eit fotografisk minne for geografiske (og andre) detaljar. Det er tydeleg at han la stor vekt på desse i forteljingane sine. Heile 8 av 27 kapitteloverskrifter inneheld geografiske namn.

Denne sida vil etter kvart innehalda ei full oversikt over alle geografiske referansane i boka; frå Praha i innleinga til Klimontów i den ufullførde del IV. Land, byar, landsbyar, fjell, hav, innsjøar, elvar, øyar, bygningar, vertshus, og einkvar institusjon som kan lokaliserast, er med. Listene er sorterte etter når staden fyrst vert omtala. Unnataket er stader der sjølve handlinga føregår: desse vert lista under kapittelet der handlinga inntreff.

  • Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av Švejk og har linkar til det relevante kapittelet
  • Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google Maps, Google Søk, Švejk online og dessutan til svejkmuseum.cz

Merk at enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i enkelte høve fornorska.

Stadnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Sanok som ein stad der handlinga føregår, Dubno omtala av forfattaren, Zagreb som del av ein i dialog, og Pakoměřice som vert nemnd i ei anekdote.

>> Den gode soldat Švejk liste over stader som er omtala i romanen (578) Syn alle
>> I. Bak fronten
>> II. Ved fronten
>> III. Det ærerike samanbrotet
Index Back Forward I. Bak fronten Hovudpersonen

2. Den gode soldat Švejk på hovudpolitistasjonen

Holiceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk

Holice var heimstaden til ein bonde som vart utsett for eit mislukka rovmord. Gjerningsmannen var ein av dei seks som sat arrestert saman med ŠvejkPolicejní ředitelství. Han ville ikkje ha noko med dei andre å gjera for å unngå at mistankar om at han skulle ha utførd eit politisk brotsverk.

Bakgrunn

Holice er ein småby ved Pardubice. I 1913 var folketalet 5988. Byen gav namn til sin eigen okres< og høyrde til hejtmanství Pardubice.

Ottův slovník naučný

Město v Čechách nad Ředickým potokem, v hejt. pardubickém, sídlo okr. soudu a berního úřadu, má farní kostel sv. Martina bisk. (z r. 1738), 5tř. a 4tř. školu obec. a 3tř. měšť. pro chl. a dív., pš., teleg., obč. a okr. hospodář. záložnu, cukrovar, cihelnu, výrobu hospodář. strojů, 6 továren na obuv, výrobu kopyt a desk do obuvi, továrnu na ceresin, mazadla a voskové zboží; nad městem pěkný hřbitov »na Kostelíku« s kaplí, nedaleko lázně »pod Javorkou«. Holice děłí se na [Holice] Nové s 323 d., 2354 obyv. č., 5 n. a Holice Staré s 303 d., 1885 ob. č. (1890).

Linkar

Sitat
[1.2] „Kvůli Sarajevu!“, „kvůli Ferdinandovi!“, „kvůli té vraždě na panu arcivévodovi!“, „pro Ferdinanda!“, „za to, že pana arcivévodu odpravili v Sarajevu!“ Šestý, který se těch pěti stranil, řekl, že s nimi nechce nic mít, aby na něho nepadlo nijaké podezření, on že tu sedí jen pro pokus loupežné vraždy na pantátovi z Holic.

Skrivst òg:Holitz de

Řetězová uliceen flag
Google kartsøk

Řetězová ulice i form av Café Montmartre er staden der ein feit eigar av ein papirhandel hadde vorte sedd full av detektiv Brixi, saman med to serbiske studentar. Dette førde rakt til cella på Policejní ředitelství.

Bakgrunn

Řetězová ulice er ei gate svært sentralt i Praha, like ved notidas turist-rute. Café Montmartre låg i si tid her, og er no (2010) open att på same eigedomen.

Linkar

Sitat
[1.2] Výjimku dělal neobyčejně tlustý pán s brýlemi, s uplakanýma očima, který byl zatčen doma ve svém bytě, poněvadž dva dny před atentátem v Sarajevu platil „U Brejšky“ za dva srbské studenty, techniky, útratu a detektivem Brixim byl spatřen v jejich společnosti opilý v „Montmartru“ v Řetězové ulici, kde, jak již v protokole potvrdil svým podpisem, též za ně platil.

Skrivst òg:Kettengasse de

Hodkovičkyen flag
Wikipedia cz Google kartsøk

Hodkovičky var der formannen i den lokale velforeninga Spolek Dobromil var uheldig med uttalelsane sine då politiet ba dei avslutta eit selskap grunna den store sorga Austerrike var i. Formannen hamna i cella på Policejní ředitelství saman med Švejk og dei andre konspiratørane.

Bakgrunn

Hodkovičky er ein bydel i dei sørlege utkantane av Praha. Den tilhøyrer no Praha 4. I 1914 var Hodkovičky enno ein landsby, administrativt i okres Nusle, hejtmanství Královské Vinohrady. Folketalet i 1913 var berre 719. Den vart del av hovudstaden i 1949.

Ottův slovník naučný

Ves na pr. bř. Vltavy, hejt. a okr. Kr. Vinohrady, fara Modřany, pš. Bráník; 39 d., 269 ob. č. (1890), kaple sv. Bartoloměje, telegra žel. stan. rak. st. dr. (Praha-Modřany), stan, pražské paroplavby (Praha-Štěchovice); popl. dvůr Fr. a Marie Tomášů, letohrádky, zelinářství.

Linkar

Sitat
[1.2] Třetí spiklenec byl předseda dobročinného spolku „Dobromil“ v Hodkovičkách. V den, kdy byl spáchán atentát, pořádal „Dobromil“ zahradní slavnost spojenou s koncertem. Četnický strážmistr přišel, aby požádal účastníky, by se rozešli, že má Rakousko smutek, načež předseda „Dobromilu“ řekl dobrácky: „Počkají chvilku, než dohrajou ,Hej, Slované’.“
Londonen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

London er side-tema i dialog av Švejk sin med-arrestant på Policejní ředitelství som hadde fasthelde at ingen attentat interresserte han det minste - om det så var i Praha, Wien, Sarajevo eller London.

Bakgrunn

London var i 1914 ikkje berre hovudstaden i England men óg det enorme Britiske Imperiet. Krigslysinga mot Tyskland 4.august 1914 og mot Austerrike-Ungarn 12.august kom herfrå. Byen vart frå 1915 utsett for tyske luftåtak og 670 omkom. Med dei falne på slagmarkene var tapa 124 000. Av andre henvisningar tilknytta London i romanen er: Edward Grey og magasinet Country Life.

Sitat
[1.2] „Mne vůbec žádná vražda nezajímá, ať je třebas v Praze, ve Vídni, v Sarajevu nebo v Londýně. Od toho jsou úřady, soudy a policie. Jestli někde někoho zabijou, dobře mu tak, proč je trouba a tak neopatrný, že se dá zabít.“

Skrivst òg:Londýn cz

Záběhliceen flag
Wikipedia czen Google kartsøk

Záběhlice er nemnd i anekdote av Švejk der temaet er skuldspørsmål. Švejk "oppmuntra" cellekameratane sine med at Jesus Kristus òg var uskuldig men at han likevel vart dømd - akkurat som den uskuldige sigøynaren i Záběhlice. I [II.3] er det vist direkte til ein restaurant i byen, Na růžovém ostrově.

Bakgrunn

Záběhlice er ein bydel sør-aust i Praha som har tilhøyrd hovudstaden sidan 1922. På Jaroslav Hašek si tid var den enno ein småby med 2669 innbyggjarar (1913). Den tilhøyrde okres Vršovice og hejtmanství Královské Vinohrady. Andre stader med dette namnet fanst òg (Ledeč, Příbram, Smíchov, Sedlčany) men dette er den langt mest opplagde kandidaten.

Linkar

Sitat
[1.2] Nebo ten nevinnej cikán v Záběhlicích, co se vloupal do toho hokynářskýho krámu na Boží hod vánoční v noci. Zapřísáh se, že se šel vohřát, ale nic mu to nepomohlo.
Kočevjeen flag
Wikipedia czdeenit Google kartsøk
kocebrak.jpg

© Richard Ruppe

hula_kocevje.png

Břetislav Hůla

Kočevje er indirkete nemnd gjennom ordet Kočevje-korg. Dette er i samband med at ein bosniar kom inn på Policejní ředitelství og var redd for å mista korga si.

Bakgrunn

Kočevje er ein by og region i det sørlege Slovenia som gav namn til det tsjekkiske omgrepet Kočevje-korg. Det var ei korg selgjarar bar på brystet, støtta med eit belte rundt aksla.

Området rundt Kočevje var gjennom 600 år ein tysk-talanda enklave, kjend som Gottschee. Språket Gottscheerisch er kategorisert som Ober-bairisch men i løpet av hundreåra i isolasjon skilde det seg etter kvart meir og meir frå originalen.

Etter at tyrkarane øydela området rundt år 1500, vart dei fattige innbyggjarane gjevne keisarlege fullmakter til å driva handel i naboområda, og etter kvart utvida dei handelen sin til å omfatta område så langt borte som Wien og Praha. Reisande kramkarar frå Gottschee vart eit vanleg syn i store deler av Habsburg-riket, framfor alt vinterstid. Handelen fekk eit tilbakeslag gjennom den industrielle revolusjon og betre transport, men spikearen i kista var oppløysinga av Austerrike-Ungarn som førde til at mesteparten av marknadene vart liggjande bak dei nye statsgrensene.

Det kan synast som om omgrepet Kočevje-korg er avgrensa til det tsjekkiske språket og så vidt eg veit finst det ikkje noko liknande ord på tysk. I Grete Reiner si omsetjing av romanen vert det lagd til ein fotnote som forklarer Gottscheerkorb. Det ålmenne omgrepet på tysk er Hausiererkorb (dørselgjarkorg). Ingen av omsetjingane på engelsk eller norsk formidlar den geofrafiske dimensjonen ved ordet, og Paul Selver si omsetjing nemner ikkje korga i det heile.

Oppløysinga av Austerrike-Ungarn var berre det fyrste i ei rekkje tilbakeslag for Gottscheesamfunnet. Dei vart utsette for sterk diskriminering i mellomkrigstidas Jugoslavia, og i 1941 vart regionen råka av ei katastrofe: dei enno talrike innbyggjarane i Gottschee vart tvangsflytta etter at ein avtale mellom Hitler og Mussolini slo fast at Kočevje skulle tilhøyra Italia. I etterkrigstida sitt Jugoslavia vart i tillegg språket forbode. I dag er det nesten utdøydd; berre enkeltindivid i USA, Austerrike, Slovenia og Tyskland beherskar det. I fylgje UNESCO er Gottscherisch mellom dei krtisk trua språka (critically endangered languages).

Gottscheerkorb: Hausiererkorb: Viele Einwohner der Gottschee, einer Sprachinsel in Slowenien, zogen besonders im Winter als Wanderverkäufer durch die Länder der alten Monarchie. Grete Reiner

Ottův slovník naučný

Kočevje leží 460 m n. m., nedostatku vody a kamenitosti málo úrodná, mající celkem asi na 705 km2 25.000 většinou něm. obyvatel, kteří tak tvoří značný ostrov v živlu slovinském. Území to (několika ponornými říčkami a jeskyněmi-pěkná zejména ledová jeskyně Friedrichsteinská-památné) bývá zváno rovněž Kočevje nebo Kočevarsko, něm. Land Gottschee.

Linkar

Sitat
[1.2] Zatím přivedli nové dva. Jeden z nich byl Bosňák. Chodil po komoře, skřípal zuby a každé jeho druhé slovo bylo: „Jeben ti dušu.“ Mučilo ho pomyšlení, že se mu na policejním ředitelství ztratí jeho kočebrácký košík.

Skrivst òg:Gottschee de Cocevie it

Eliščin mosten flag
Wikipedia cz Google kartsøk

Eliščin most er nemnd i anekdote av Švejk om kor bra dei innsette hadde det no for tida. Denne referer til Jan Nepomucký som skal ha vorte kasta ut frå denne brua og drukna.

I verkelegheita vart liket av helgenen kasta ut frå Karlův most. Brua vert nemnd at i del 3, no av løytnant Dub som brukar det formelle Most císaře Františka Josefa I.

Bakgrunn

Eliščin most var dåtidas folkelege namn på Most císaře Františka Josefa I. over Vltava i den nordlege delen av Praha. Den vart riven i 1947 og på staden vart den noverande Štefánikův most bygd. Både den gamle og den nye brua har vore omdøypte fleire gonger, sist i 1997.

Linkar

Sitat
[1.2] Nebo mu dali nohy do španělský boty a natáhli ho na žebřík, když se nechtěl přiznat, nebo mu pálili boky hasičskou pochodní, jako to udělali svatému Janu Nepomuckému. Ten prej řval při tom, jako když ho na nože bere, a nepřestal, dokud ho neshodili s Eliščina mostu v nepromokavým pytli.

Skrivst òg:Eliška's bridge Parrott the Eliška bridge Sadlon Elisabethbrücke de

Golgataen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Golgata vert omtala symbolsk av forfattaren: Švejk bar sin kross til sitt Golgata i tredje avdeling på hovudpolitistasjonen.

Bakgrunn

Golgata was ein rettarstad utanfor Jerusalem der Jesus vart krossfesta i lag med to opprørarar. Namnet er ei gresk form av det arameiske Gûlgaltâ, som tyder «hovudskalle», og namnet kan anten visa til ein naturformasjon som liknar ein hovudskalle eller til ein stad det ligg mange hovudskallar. Golgata skal liggja ein stad utanfor Jerusalem.

Sitat
[1.2] A tak, stoupaje po schodišti do III. oddělení k výslechu, Švejk nesl svůj kříž na vrchol Golgoty, sám ničeho nepozoruje o svém mučednictví.

Skrivst òg:Golgota cz Golgatha de Golgotha en

Index Back Forward I. Bak fronten Hovudpersonen

2. Den gode soldat Švejk på hovudpolitistasjonen


© 2009 - 2019 Jomar Hønsi Sist oppdatert: 23/6-2019