Hovudpersonen

Den gode soldat Švejk

Hovudpersonen Change languageChange language
Change languageChange language

Stader

Romanen på nettŠvejk museumLiterární ArchivReisedagbokBlogFacebookKontakt

Kart over Austerrike-Ungarn i 1914. Švejk si rute gjekk i si heilheit innafor Dobbeltmonarkiet sine grenser.

Den Gode Soldat Švejk inneheld ei mengde omtalar av stadsnamn - enten direkte i handlinga, i dialogar eller i forfattaren sine merknader. Jaroslav Hašek var sjølv svært vidfaren og hadde eit fotografisk minne for geografiske (og andre) detaljar. Det er tydeleg at han la stor vekt på desse i forteljingane sine. Heile 8 av 27 kapitteloverskrifter inneheld geografiske namn.

Denne sida vil etter kvart innehalda ei full oversikt over alle geografiske referansane i boka; frå Praha i innleinga til Klimontów i den ufullførde del IV. Land, byar, landsbyar, fjell, hav, innsjøar, elvar, øyar, bygningar, vertshus, og einkvar institusjon som kan lokaliserast, er med. Listene er sorterte etter når staden fyrst vert omtala. Unnataket er stader der sjølve handlinga føregår: desse vert lista under kapittelet der handlinga inntreff.

  • Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av Švejk og har linkar til det relevante kapittelet
  • Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google Maps, Google Søk, Švejk online og dessutan til svejkmuseum.cz

Merk at enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i enkelte høve fornorska.

Stadnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Sanok som ein stad der handlinga føregår, Dubno omtala av forfattaren, Zagreb som del av ein i dialog, og Pakoměřice som vert nemnd i ei anekdote.

>> Den gode soldat Švejk liste over stader som er omtala i romanen (578) Syn alle
>> I. Bak fronten
>> II. Ved fronten
>> III. Det ærerike samanbrotet
Index Back Forward I. Bak fronten Hovudpersonen

4. Švejk blir kasta ut av galehuset

Englanden flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

England er fyrst vist til i samband med at Kongen av England var ein av personane dei innlagde på asylet kunne gje seg ut for å vera. Ellers dukkar namnet opp seinare gjennom krigspropaganda-utrykket Gott strafe England. Ellers er det lite direkte om England i romanen - blandt dei få referansane er London, Grey, Shrapnel, Dalton, Darwin, Yorkshire (gris) og magasinet Country Life.

Bakgrunn

England var i 1914 sentrum for the Britiske Imperiet, det største koloniriket verda har sett. Landet kom med i verdskrigen 4.august, gjennom alliansen med Frankrike (Ententen) og provosert av den tyske innmarsjen i Belgia. Krigslysinga mot Austerrike-Ungarn fylgde 12.august.

Det var lite av direkte kampar mellom britiske og austerriksk-ungarske styrkar. Britiske styrkar tok mest del i kampar på Vestfronten og i Midt-Austen, men var involvert over heile verda. Alt i 1914 var dei nesten alle tyske koloniar okkuperte. Imperiet sin økonomiske styrke og den britiske flåten sitt herredøme på havet vart avgjerande for krigsutfallet. Spesielt var blokaden av Sentralmaktene effektiv.

Linkar

Sitat
[1.4] Člověk se tam může vydávat za pánaboha nebo za panenku Marii, nebo za papeže, nebo za anglickýho krále, nebo za císaře pána, nebo za sv. Václava, ačkoliv ten poslední byl pořád svázanej a nahej a ležel v isolaci.
[1.14.5] Francie, Anglie i Rusko jsou příliš slabé proti rakousko-turecko-německé žule.
[1.14.5] Pro chmel je nyní ztracena Francie, Anglie, Rusko i Balkán.

Skrivst òg:Anglie cz Angleterre fr

Krkonošeen flag
Wikipedia czdeennnpl Google kartsøk

Krkonoše vert omtala i samband med at ein innlagd professor på Blázinec hevda at sigøynarane si vogge låg nettopp i desse fjella.

Bakgrunn

Krkonoše er ei fjellkjede på grensa mellom Polen og Tsjekkia, i 1914 mellom Austerrike-Ungarn og Tyskland. Namnet er gamalt, vart nemnd av Ptolemaios, og kan ha urindoeuropeisk opphav. Tydinga av namnet har vorte bevart, og på latin var namnet Gigantei montes. Dette er dei høgaste fjella i Tsjekka, Sněžka ragar 1602 moh.

Sitat
[1.4] Taky jsem se tam sešel s několika profesory. Jeden s nich pořád chodil za mnou a vykládal, že kolíbka cikánů byla v Krkonoších, a ten druhý mně vysvětloval, že uvnitř zeměkoule je ještě jedna mnohem větší než ta vrchní.

Skrivst òg:Giant Mountains en Riesengebirge de Karkonosze pl

Jaroměřen flag
Wikipedia czdeensv Google kartsøk
jaromer1.jpg

K.k. LIR Jičín, August 1914

Jaroměř vert nemnd då Švejk ramsar opp songane han kan i det forhøyret på Blázinec før han vert kasta ut.

Bakgrunn

Jaroměř er ein gammal by nær Hradec Králové i det austlege Böhmen. Byen har i dag (2017) omtrent 12 000 innbyggjarar.

I 1913 var Jaroměř del av hejtmanství Dvůr Králové nad Labem. Folketalet i sjølve byen var 7859 og nesten alle var oppførde med tsjekkisk nasjonalitet. 181 var registrerte som militære, utan tvil grunna den korte avstanden til garnisonsbyen Josefov. Jaroměř låg i okres med same namn og hadde dessutan kyrkjesokn og postkontor.

Linkar

Sitat
[1.4] „Znám ještě první sloku z ,Kde domov můj’ a potom ,Jenerál Windischgrätz a vojenští páni od východu slunce vojnu započali’ a ještě pár takových národních písniček jako ,Zachovej nám, Hospodine’ a ,Když jsme táhli k Jaroměři’ a ,Tisíckrát pozdravujeme Tebe’...“
Salmova uliceen flag
Google kartsøk Švejk-muzeum
salmovska.jpg

Salmovská mot Ječná, den tidlegare politistasjonen er merka.

salmova1.png

Pokrok západu, 2.4.1902

salmova.png

Národní listy, 6.6.1891

Salmova ulice vert fyrst nemnd slutten av [I.4]Švejk vart førd til politistasjonen i denne gata etter å ha vorten kasta ut av galehuset. Her møter han den brutale inspektør Braun og deler celle med ein god borgar som har hamna på skråplanet etter ein firmafest. Datoen for opphaldet må vera like etter 28.juni 1914 ettersom Švejk les kriglysinga då han vert eskortert vidare til Policejní ředitelství.

Bakgrunn

Salmova ulice er forfattaren sin skrivemåte for Salmovská ulice, ei kort og krum gate i Nové Město, ikkje langt frå U kalicha. Det låg på den aktuelle tida ein politistasjon på hjørna med Ječná ulice (sjå Policejní komisařství Salmova ulice). Gata fekk namn etter Franz Altgraf von Salm-Reifferscheid som på slutten av 1700-talet fekk laga ein stor hage bak hus nr. 506.

Namnekonflikt

Kvifor forfattaren brukar namnet Salmova ulice er uvisst ettersom gata vart omdøypt frå Salmova til Salmovská alt i 1870. Likevel ser ein i avisannonsar at Salmova var i bruk til langt ut i mellomkrigstida. Dermed vart namnet lenge brukt side om side med det offisielle Salmovská, så bruken av Salmova er nok eit bevisst valg av forfattaren og ikkje nokon skrivefeil.

Trelasthandlaren Švejk

Ein mann som sette inn ei lysing i 1891 heitte faktisk Josef Švejk og budde i nr. 14. Han lyste bøkeplankar til salgs.

Linkar

Kjelde: Jaroslav Šerák

Sitat
[1.4] Švejk prohlásil, že když někoho vyhazují s blázince, že ho nesmějí vyhodit bez oběda. Výtržnosti učinil konec vrátným přivolaný policejní strážník, který Švejka předvedl na policejní komisařství do Salmovy ulice.

Skrivst òg:Salmgasse de

Index Back Forward I. Bak fronten Hovudpersonen

4. Švejk blir kasta ut av galehuset


© 2009 - 2019 Jomar Hønsi Sist oppdatert: 23/6-2019