Hovudpersonen

Den gode soldat Švejk

Hovudpersonen Change languageChange language
Change languageChange language

Stader

Romanen på nettŠvejk museumLiterární ArchivReisedagbokBlogFacebookKontakt

Kart over Austerrike-Ungarn i 1914. Švejk si rute gjekk i si heilheit innafor Dobbeltmonarkiet sine grenser.

Den Gode Soldat Švejk inneheld ei mengde omtalar av stadsnamn - enten direkte i handlinga, i dialogar eller i forfattaren sine merknader. Jaroslav Hašek var sjølv svært vidfaren og hadde eit fotografisk minne for geografiske (og andre) detaljar. Det er tydeleg at han la stor vekt på desse i forteljingane sine. Heile 8 av 27 kapitteloverskrifter inneheld geografiske namn.

Denne sida vil etter kvart innehalda ei full oversikt over alle geografiske referansane i boka; frå Praha i innleinga til Klimontów i den ufullførde del IV. Land, byar, landsbyar, fjell, hav, innsjøar, elvar, øyar, bygningar, vertshus, og einkvar institusjon som kan lokaliserast, er med. Listene er sorterte etter når staden fyrst vert omtala. Unnataket er stader der sjølve handlinga føregår: desse vert lista under kapittelet der handlinga inntreff.

  • Sitata er frå Jaroslav Šerák sin online-versjon av Švejk og har linkar til det relevante kapittelet
  • Verktøylinjene har linkar for direkte oppslag i Wikipedia, Google Maps, Google Søk, Švejk online og dessutan til svejkmuseum.cz

Merk at enkelte namn manglar i Odd Bang-Hansen si norske oversetjing av Švejk (som er forkorta). Dette gjeld til dømes heile innleiinga. Tsjekkiske namn er i den norske utgåva skrivne utan aksentar og i enkelte høve fornorska.

Stadnamna har farge etter rolla dei har i forteljinga, vist med fylgjande døme: Sanok som ein stad der handlinga føregår, Dubno omtala av forfattaren, Zagreb som del av ein i dialog, og Pakoměřice som vert nemnd i ei anekdote.

>> Den gode soldat Švejk liste over stader som er omtala i romanen (578) Syn alle
>> I. Bak fronten
>> II. Ved fronten
>> III. Det ærerike samanbrotet
Index Back Forward II. Ved fronten Hovudpersonen

4. Nye lidelsar

Debrecenen flag
Wikipedia czdeenhunn Google kartsøk

Debrecen er nemd i artikkelen i Pester Lloyd etter at skandalen med brevet til Etelka Kákonyi kjem for dagen. Det vert vist til den upatriotiske oppførselen til tsjekkiske soldatar som var stasjonerte der.

Bakgrunn

Debrecen er nest største byen i Ungarn, den ligg aust i landet nær grensa mot Romania.

Debrecen (på den tida skrive Debreczen) var ein viktig garnisonsby både for K.u.k. Heer og Honvéd. Den tsjekkiske eininga det er snakk om i sitatet frå Pester Lloyd er utan tvil erstatningsbataljonen til IR28 som vart flytta hit tidleg i 1915.

Turista Aratáš

Debrecen er òg nemnd i soga Turista Aratáš som Hašek fekk på trykk i Venkov i 1911. Hovudpersonen, den kranglevorne turisten Sandor Aratas som er på tur til Venezia, er stor grunneigar frå byen.

Linkar

Sitat
[2.4] Upozornili jsme již jednou na řádění pluku No ... v Debrecíně, jehož výtržnosti byly přetřásány i odsouzeny pešťskou sněmovnou a jehož plukovní prapor později na frontě byl - Konfiskováno

Skrivst òg:Debrecín cz Debrezin de

Pressburgen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Pressburg er nemnd avdi avisen her òg skriv om skandalen med brevet til Lukáš.

Bakgrunn

Pressburg (ung. Pozsony) var i 1915 hovudstad i Øvre Ungarn, sidan 1919 har den vore kjend som Bratislava. På den tida var over 80% av byborgarane av ungarsk eller tysk avstamning. Pressburg var hovudstad i Ungarn frå 1541 til 1784, og det ungarske parlamentet møttest her fram til 1848. Byen ligg ved Donau berre nokre få mil frå Bruck an der Leitha og er hovudstad i det moderne Slovakia.

Sitat
[2.4] „Stejně líbezně, pane nadporučíku,“ ozval se plukovník Schröder, „píše o vás též týdeník v Királyhidě a potom prešburské listy. To vás ale už nebude zajímat, poněvadž je to na jedno kopyto. Politicky dá se to odůvodnit, poněvadž my Rakušané, ať jsme Němci, nebo Češi, jsme proti Maďarům přece jen ještě hodně... Rozumíte mně, pane nadporučíku.

Skrivst òg:Prešburk cz Pozsony hu Prešporok sk

Egeren flag
Wikipedia czdeenhunn Google kartsøk

Eger er nemnd av oberst Schröder når han skryter ovafor Lukáš om sine eskapader med ungarske damer då han var på eit tre vekers telemetrikurs i Eger i sine yngre år.

Eger dukkar opp att [III.2] når det er snakk om skada krigsmateriell frå offensiven "bortafor Lwów". Frå denne passasjen virka det til og med som om ruta til marsjbataljonen var planlagd gjennom Eger, sjølv om denne ikkje er på jernbanelinja frå Budapest til Sanok.

Forutan den manglande geografiske logikken er det snakk om eit tidshopp her. Opphaldet i Budapest vert direkte lagd til tida for Italia si inntreding i krigen 23. mai 1915, men offensiven aust for Lwów kan funne stad etter 23. juni, dagen då byen vart teken tilbake av Sentralmaktene.

Bakgrunn

Eger er ein by i den nordlege delen av Ungarn, mest kjend for raudvinen sin.

Sitat
[2.4] „Neříkejte, pane nadporučíku, že jste teprve začal korespondovat. Já, když jsem byl ve vašich letech, seděl jsem v Jágru na měřických kursech tři neděle, a měl jste vidět, jak jsem ty celé tři neděle nic jiného nedělal než spal s Maďarkami. Každý den s jinou. Mladé, svobodné, starší, vdané, jak to právě přišlo, žehlil jsem tak důkladně, že když jsem se vrátil k regimentu, sotva jsem pletl nohama.

Notice: Undefined offset: 1 in /var/www/honsi.org/public_html/svejk/source/php/book.php on line 288
[III.1] Také se rozšiřovalo po nádraží, že u Jágru srazil se jeden sanitní vlak s nemocnými a raněnými s vlakem vezoucím dělostřelectvo.

Skrivst òg:Erlau de Jáger sk

Ve Slupechen flag
Wikipedia czde Google kartsøk

Ve Slupech er nemnd av infanteristen i divisjonsarresten i Királyhida som hadde slege i hel tanta si og hadde vore til mental undersøking her.

Bakgrunn

Ve Slupech viser truleg til Na Slupi, ei gate i Královské Vinohrady der det tidlegare var ein koloni for mentalt sjuke. Denne var ei underavdeling av Kateřinky. Bygningnen tilhøyrde Kostel Zvěstování Panny Marie, no ei russisk-ortodoks kyrkje.

Sitat
[2.4] A tak mě našli u ní sedět druhý den sousedi. Potom jsem byl v blázinci ve Slupech, a když nás potom před válkou v Bohnicích postavili před komisi, byl jsem uznán za vyléčenýho a hned jsem musel jít dosluhovat na vojnu za ty léta, co jsem promeškal.“
Bohniceen flag
Wikipedia cz Google kartsøk

Bohnice er nemnd av infanteristen i divisjonsarresten i Királyhida som hadde slege i hel tanta si og hadde vore til mental undersøking her.

Bakgrunn

Bohnice er ein bydel i Praha der det i 1903 vart grunnlagd eit sinnsjukehus, på den tida eit av dei mest moderne i Austerrike-Ungarn. Den velkjende literære prototypen Čeněk Sagner døydde her i 1927.

Sitat
[2.4] A tak mě našli u ní sedět druhý den sousedi. Potom jsem byl v blázinci ve Slupech, a když nás potom před válkou v Bohnicích postavili před komisi, byl jsem uznán za vyléčenýho a hned jsem musel jít dosluhovat na vojnu za ty léta, co jsem promeškal.“
Jerikoen flag
Wikipedia czdeenno Google søk

Jeriko er nemd i ei av Švejk sine anekdotar gjennom uttrykket Jerikos Rose.

Bakgrunn

Jeriko er ein historisk by i Palestina, rekna som eldste byen i verda. Den er òg byen som ligg lågast, 250 meter under havflata. Jerikos Rose er namnet på planter som skal kunna brukast til gjenoppliving.

Sitat
[2.4] „To ale nebyla moje slova, to vykládal sluha malíře Panušky Matěj jedné staré bábě, když se ho ptala, jak vypadá růže z Jericha. Tak jí povídal: ,Vemte suchý kravský hovno, dejte ho na talíř, polejte vodou a vono se vám krásně zazelená, a to je růže z Jericha,“‘ bránil se Švejk, „já jsem si tu blbost nevymyslil a přeci jsme si vo něčem museli povídat, když jdeme k vejslechu. Já jsem tě chtěl, Vodičko, jen potěšit...“

Skrivst òg:Ārīḥā ar Jericho cz Jericho de Jericho en

Moravská Ostravaen flag
Wikipedia czdeennn Google søk
ostrava.jpg

Byen i 1911

Moravská Ostrava er nemnd i ei anekdote av Švejk der han illustrerer kor viktig det er aldri å innrøma noko i retten. Det kjem òg fram at dette er ein av stadene Švejk har arbeidd.

Bakgrunn

Moravská Ostrava er det tidlegare namnet på Ostrava, ein viktig industri og gruveby i det nordlege Mähren. I 1924 vart det moderne Ostrava oppretta ved samanslåing av 7 kommunar, der sjølve byen var Moravská Ostrava.

Sitat
[2.4] Když jsem jednou pracoval v Mor. Ostravě, tak tam byl takovejhle případ: Jeden horník ztřískal tam inženýra mezi čtyřma vočima, takže to nikdo neviděl. A advokát, kerej ho hájil, pořád mu říkal, aby zapíral, že se mu nemůže nic stát, ale předseda senátu mu pořád klad na srdce, že přiznání je polehčující okolností, ale ten ved neustále svou, že se přiznat nemůže, tak byl osvobozenej, poněvadž dokázal svoje alibi. V ten samej den byl v Brně...“

Skrivst òg:Ostrava cz Ostrau de Ostrawa pl

Hamburgen flag
Wikipedia czdeennnno Google kartsøk

Hamburg er nemnd i ei anekdote av Švejk der han illustrerer at det kan vera lurt å spela tilbakeståande. Dette handlar om ein intelligent økonomi-professor som laug på seg all slags utriveleg familiebakgrunn og slapp til slutt unna til trass for at han hadde desertert.

Bakgrunn

Hamburg er nest største byen i Tyskland og sjuande største i EU. Den har ca. 1,8 millionar innbyggjarar og har ein av dei største hamnene i Europa. Det er eit viktig senter for handel og næringsliv.

Linkar

Sitat
[2.4] Že jednou se probudil v Hamburku a podruhý zas v Londýně, a že nevěděl, jak se tam dostal. Otec že byl alkoholik a zemřel sebevraždou před jeho narozením, matka že byla prostitutkou a opíjela se a zemřela na delirium.

Skrivst òg:Hamburk cz

Berlin Westbahnhofen flag
Wikipedia de Google kartsøk

Berlin Westbahnhof er nemnd i omtalen av Ruller. Han ser på teikningar av kjønnsorgan frå eit toalett på Berlin Westbahnhof, gjnegjeven i ei bok av Krauss.

Bakgrunn

Berlin Westbahnhof var i fylgje forfattaren ein jernbanestasjon in vestlege delen av Berlin, men det har aldri funnest stasjonar i byen med akkurat dette namnet.

Grete Reiner si oversetjing gjev derimot ein peikepinn. Her dukkar stasjonen opp som Berlin Nordbahnhof så ho har truleg retta på forfattaren.

Kjelde: Hans-Peter Laqueur

Sitat
[2.4] Zadíval se na reprodukci naivních kreseb mužského i ženského pohlavního ústroje s přiléhajícími verši, které objevil učenec Fr. S. Krause na záchodcích berlínského Západního nádraží, takže neobrátil pozornost na ty, kteří vstoupili.

Skrivst òg:Berlin West Railway Station en Berlín západní nádraží cz Berlin Westbahnhof de

Velké Popoviceen flag
Wikipedia czdeen Google kartsøk
kozel.jpg

Mørk Kozel på U kalicha, 2011

Velké Popovice er nemnd av Švejk i den vidkjende avskjedscena i Királyhida. Ingeniørsoldat Vodička spør kva øl dei har på U kalicha, og Švejk svarar: "Velkopopovický".

Bakgrunn

Velké Popovice er ein stad like utafor Praha si sørgrense, kjend for bryggeriet sitt. Velkopopovický-ølet er sagt å ha vore Jaroslav Hašek sin favoritt og er enno populært, no kjendt gjennom merkenamnet Kozel (Geitebukk). Den mørke utgåva vert enno servert på U kalicha som på Švejk si tid, men i vår tids Praha er U černého vola (Den Svarte Okse) ei populær hospoda som tappar lys Kozel i store mengder.

Her er, som eit apropos til humlehandlar Wendler sine sorger, produksonsvoluma frå 1913 til 1919 (i 1000 hektoliter): 230, 199, 181, 130, 37, 25, 38. Dette er tal som set omgrepet "økonomisk krise" i perspektiv. Ikkje før 1924 var produksjonen tilbake på førkrigsnivået.

Sitat
[2.4] Potom se vzdálili a bylo slyšet zas za hodnou chvíli za rohem z druhé řady baráků hlas Vodičky: „Švejku, Švejku, jaký mají pivo ,U kalicha’?“ A jako ozvěna ozvala se Švejkova odpověď: „Velkopopovický.“ „Já myslel, že smíchovský,“ volal z dálky sapér Vodička. „Mají tam taky holky,“ křičel Švejk. „Tedy po válce v šest hodin večer,“ křičel zezdola Vodička.

Skrivst òg:Groß Popowitz de

Index Back Forward II. Ved fronten Hovudpersonen

4. Nye lidelsar


© 2009 - 2019 Jomar Hønsi Sist oppdatert: 23/6-2019